Echte grafkaars of LED-graflicht?

Naast traditionele graflichten met een echte vlam bestaan er LED-graflichten. Deze werken meestal op zonne-energie of op batterijen. Beide geven licht bij een graf of herdenkingsplaats, maar de techniek en de praktische eigenschappen verschillen sterk.

Een traditionele grafkaars verbruikt tijdens het branden geleidelijk zijn brandmassa. Een LED-graflicht gebruikt elektriciteit en heeft geen echte vlam. Bij een solar uitvoering moet die elektriciteit overdag via een zonnecel worden verzameld en in een accu worden opgeslagen. Bij een batterijgevoede uitvoering wordt de energie geleverd door vervangbare batterijen.

Welke uitvoering passend is, hangt daarom niet alleen af van de gewenste uitstraling. Ook plaatsing, beschikbare hoeveelheid daglicht, seizoen, onderhoud en de wens om een echte vlam te gebruiken spelen een rol.

Wat is een LED-graflicht?

Een LED-graflicht gebruikt één of meerdere kleine LED's om het licht van een kaars na te bootsen. Sommige uitvoeringen geven constant licht, terwijl andere LED's flikkeren om het effect van een echte vlam te benaderen.

Omdat er geen verbranding plaatsvindt, zijn geen lont en brandmassa nodig. Het licht heeft wel een energiebron nodig. Bij graflichten zijn dat meestal een zonnecel met oplaadbare accu of één of meerdere batterijen.

Wat is het verschil met een echte grafkaars?

Bij een traditionele grafkaars wordt brandmassa via de lont naar de vlam gevoerd en verbrand. De beschikbare brandmassa bepaalt samen met onder andere de lont en omstandigheden hoe lang de kaars kan blijven branden.

Een LED-graflicht verbruikt geen was of andere brandmassa. De gebruiksduur wordt bepaald door de hoeveelheid beschikbare elektrische energie, het stroomverbruik van de LED en de werking van de elektronica.

Daarmee zijn ook de oorzaken waardoor het licht uitgaat verschillend. Een echte grafkaars kan bijvoorbeeld uitwaaien of uiteindelijk zijn brandmassa verbruiken. Een LED-graflicht stopt wanneer onvoldoende elektrische energie beschikbaar is of wanneer een technisch onderdeel niet meer functioneert.

Hoe werkt een solar LED-graflicht?

Een solar graflicht heeft een kleine zonnecel. Overdag zet deze licht om in elektrische energie, waarmee een oplaadbare accu wordt geladen. Wanneer het donker wordt, schakelt de elektronica de LED in en wordt de opgeslagen energie gebruikt.

Hoe lang het licht vervolgens kan branden, hangt af van hoeveel energie gedurende de dag daadwerkelijk is opgeslagen. Dat maakt de opgegeven gebruiksduur van een solar graflicht anders dan de brandduur van een traditionele grafkaars.

Een solar graflicht kan technisch geschikt zijn om vele nachten achter elkaar opnieuw te branden, maar alleen wanneer overdag voldoende energie wordt verzameld en opgeslagen.

Waarom is de plaats van een solar graflicht zo belangrijk?

Een zonnecel heeft voldoende licht nodig om de accu te kunnen opladen. Op een begraafplaats is dat niet altijd vanzelfsprekend.

Bomen en struiken kunnen schaduw veroorzaken, maar ook het grafmonument zelf kan een deel van de dag voor de zonnecel staan. Daarnaast kan de meest geschikte plaats voor het opvangen van zonlicht een andere zijn dan de plaats waar je het graflicht vanuit esthetisch oogpunt wilt neerzetten.

Een solar graflicht dat vrijwel de hele dag in diepe schaduw staat, kan daardoor onvoldoende energie verzamelen om 's avonds langdurig licht te geven.

Waarom werkt een solar graflicht in de winter vaak minder lang?

In het najaar en de winter zijn de omstandigheden voor kleine solar graflichten minder gunstig. De dagen zijn korter, de zon staat lager en bewolking komt regelmatig voor. Daardoor is er minder tijd en vaak minder licht beschikbaar om de accu op te laden.

Tegelijkertijd duurt de donkere periode juist langer. Het systeem moet dus met minder beschikbare laadenergie een langere nacht overbruggen.

Daarom kan een solar graflicht dat in de zomer een groot deel van de nacht blijft branden, in de winter veel eerder doven. Bij ongunstige omstandigheden kan het licht slechts een beperkt aantal uren zichtbaar zijn.

Brandt een solar graflicht de hele nacht?

Dat kan, maar het is niet gegarandeerd. De werkelijke brandtijd per nacht hangt af van de hoeveelheid energie die overdag is verzameld, de capaciteit en conditie van de accu, het energieverbruik van de elektronica en de LED en de omgevingstemperatuur.

Na een zonnige zomerdag zijn de omstandigheden veel gunstiger dan na een donkere winterdag in de schaduw. Wie verwacht dat een klein solar graflicht iedere nacht ongeacht plaats en seizoen even lang blijft branden, kan daardoor teleurgesteld raken.

Wat gebeurt er bij meerdere donkere dagen achter elkaar?

Wanneer een solar graflicht gedurende meerdere dagen weinig licht ontvangt, kan de accu steeds minder volledig worden opgeladen. Het systeem beschikt 's avonds dan over minder energie.

Afhankelijk van de elektronica kan de LED daardoor korter branden, minder fel worden of uiteindelijk helemaal niet meer inschakelen totdat de accu opnieuw voldoende is geladen.

Dat hoeft dus niet direct te betekenen dat het graflicht defect is. Eerst moet worden bekeken of de zonnecel voldoende licht ontvangt en of de accu de gelegenheid heeft gehad om goed op te laden.

Heeft temperatuur invloed op een solar graflicht?

Ja. Oplaadbare accu's zijn gevoelig voor temperatuur en kunnen bij lage temperaturen minder effectief presteren. Dat komt boven op het feit dat juist in de winter minder zonne-energie beschikbaar is.

Daardoor komen bij solar graflichten meerdere ongunstige factoren tegelijk samen: kortere dagen, langere nachten, vaker weinig direct zonlicht en lagere temperaturen.

Kan de accu van een solar graflicht slijten?

Ja. Een oplaadbare accu heeft geen onbeperkte levensduur. Door herhaald laden en ontladen neemt de beschikbare capaciteit na verloop van tijd af.

Een ouder solar graflicht kan daardoor na dezelfde hoeveelheid zonlicht minder lang blijven branden dan toen het nieuw was. Ook de kwaliteit van de gebruikte accu en elektronica heeft invloed op de levensduur.

Bij sommige uitvoeringen kan de accu worden vervangen, terwijl andere graflichten niet zijn ontworpen om eenvoudig te worden geopend of gerepareerd.

Hoe werkt een LED-graflicht op batterijen?

Een batterijgevoed LED-graflicht is voor zijn dagelijkse werking niet afhankelijk van zonlicht. Daardoor maakt het voor de energievoorziening minder uit of het graf in de schaduw van bomen of een grafmonument ligt.

De beschikbare gebruiksduur hangt af van het stroomverbruik en de capaciteit en conditie van de batterijen. Uiteindelijk moeten de batterijen worden vervangen of, bij oplaadbare uitvoeringen, opnieuw worden opgeladen.

Voor iemand die een graf niet regelmatig bezoekt kan dat een praktisch nadeel zijn. Wanneer de batterijen leeg raken, blijft het licht uit totdat iemand ze vervangt.

Is een LED-graflicht waterdicht?

Dat verschilt per uitvoering. Een product dat buiten wordt gebruikt moet voldoende zijn beschermd tegen de omstandigheden waarvoor het is ontworpen. Niet ieder LED-graflicht heeft echter dezelfde bescherming tegen regen, spatwater, vocht en langdurige blootstelling aan weersinvloeden.

Bij elektrische producten kan hiervoor een IP-classificatie worden gebruikt. De twee cijfers van een IP-code geven verschillende vormen van bescherming aan: het eerste cijfer heeft betrekking op het binnendringen van vaste voorwerpen en stof, het tweede op water.

Een hogere IP-code betekent niet automatisch dat een product onder alle omstandigheden volledig waterdicht is. Kijk daarom naar de volledige productspecificatie en de omstandigheden waarvoor het graflicht volgens de fabrikant geschikt is.

Waarom kan vocht problemen geven bij een LED-graflicht?

Een LED-graflicht bevat elektrische onderdelen zoals contacten, bedrading, een accu of batterij en elektronica. Wanneer vocht deze onderdelen bereikt, kan corrosie of een elektrische storing ontstaan.

Ook temperatuurverschillen kunnen condens veroorzaken. Een product kan daardoor van binnen vochtig worden zonder dat het zichtbaar in een plas water heeft gestaan.

Beschadigde afdichtingen, een verkeerd gesloten batterijvak of veroudering van kunststof en rubbers kunnen de bescherming tegen vocht verder verminderen.

Heeft een LED-graflicht onderhoud nodig?

Ja. Vooral bij solar uitvoeringen is het belangrijk dat de zonnecel schoon blijft. Bladeren, vuil, vogeluitwerpselen of aanslag kunnen de hoeveelheid licht verminderen die de zonnecel bereikt.

Controleer daarnaast of het graflicht nog stevig staat, of er geen zichtbare schade aanwezig is en of er geen grote hoeveelheid vocht in het product is gekomen.

Bij batterijgevoede uitvoeringen moeten uiteindelijk de batterijen worden gecontroleerd en vervangen. Oude of lekkende batterijen kunnen het batterijvak en de elektronica beschadigen.

Wat is het voordeel van een LED-graflicht?

Het belangrijkste praktische verschil is dat een LED-graflicht geen open vlam heeft. Daardoor bestaat niet hetzelfde risico dat een vlam uitwaait of direct in contact komt met droog gras, bladeren, bloemen of andere materialen.

Een LED-uitvoering kan daarom interessant zijn op een plaats waar een echte vlam niet gewenst of niet toegestaan is. Ook hoeft geen brandmassa te worden vervangen zolang de elektrische energievoorziening en het product zelf blijven functioneren.

Wat zijn de nadelen van een solar LED-graflicht?

Het belangrijkste nadeel is de afhankelijkheid van beschikbare lichtenergie. Vooral een kleine zonnecel heeft maar een beperkt oppervlak om energie te verzamelen.

Schaduw, bewolking, korte winterdagen, vuil op de zonnecel en veroudering van de accu kunnen de gebruiksduur verminderen. Daardoor kan het verschil tussen de prestaties in de zomer en winter aanzienlijk zijn.

Wie vooral belangrijk vindt dat het graflicht 's avonds of gedurende een groot deel van de nacht zichtbaar blijft, moet daarom rekening houden met de plaats en het seizoen en niet alleen met de theoretische gebruiksduur van het product.

Wat is het voordeel van een echte vlam?

Voor veel mensen is een echte kaars onderdeel van het herdenkingsmoment. Niet alleen het licht, maar ook het bewust aansteken van de lont kan betekenis hebben.

Een echte vlam heeft bovendien niet eerst zonlicht of elektrische energie nodig. Zolang de kaars geschikt is voor de toepassing en blijft branden, wordt de beschikbare brandmassa geleidelijk verbruikt.

Meer over de betekenis van het aansteken lees je bij kaars aansteken voor een overledene: betekenis en herdenken.

Wat zijn de nadelen van een echte grafkaars?

Een echte grafkaars heeft een open vlam. Wind en andere weersomstandigheden kunnen het brandgedrag beïnvloeden en de vlam kan voortijdig doven.

Daarnaast moet rekening worden gehouden met de omgeving. Een brandend graflicht hoort stabiel op een geschikte onbrandbare ondergrond te staan en voldoende afstand te houden tot droog gras, bladeren, verdroogde bloemen en andere brandbare materialen.

De brandmassa wordt tijdens het gebruik verbruikt, waardoor het graflicht uiteindelijk moet worden vervangen.

Hoe lang blijft een echte grafkaars branden?

Dat verschilt sterk per uitvoering. Er bestaan graflichten met een opgegeven brandduur van ongeveer een dag tot meerdere dagen. Ook bij een echte grafkaars blijft de opgegeven brandduur een richtwaarde, omdat buitenomstandigheden het brandgedrag kunnen beïnvloeden.

Meer daarover lees je bij hoe lang brandt een grafkaars?.

Echte grafkaars of LED: wat is het praktische verschil?

Eigenschap	Echte grafkaars	Solar LED-graflicht	LED op batterijen
Lichtbron	Echte vlam	LED	LED
Energie	Brandmassa	Zonnecel en accu	Batterijen
Afhankelijk van zonlicht	Nee	Ja	Nee
Gevoelig voor schaduw	Nee	Ja	Nee
Open vlam	Ja	Nee	Nee
Verbruiksmateriaal	Kaars/graflicht	Accu kan slijten	Batterijen
Winterprestatie	Kan door weersomstandigheden worden beïnvloed	Sterk afhankelijk van beschikbare laadenergie en temperatuur	Niet afhankelijk van zonlicht, wel van batterij en temperatuur
Onderhoud	Vervangen na opbranden	Zonnecel schoonhouden en accu/product controleren	Batterijen en product controleren

Welke techniek past bij welke situatie?

Er bestaat geen oplossing die in iedere situatie dezelfde voordelen heeft. Wie vooral waarde hecht aan een echte vlam en het ritueel van het aansteken, zal een traditioneel graflicht anders ervaren dan een LED-uitvoering.

Wanneer een open vlam niet gewenst of toegestaan is, kan LED een alternatief zijn. Bij solar moet daarbij wel voldoende daglicht beschikbaar zijn. Ligt een graf grotendeels in de schaduw of is een lange en voorspelbare lichtduur tijdens donkere winteravonden belangrijk, dan is het verstandig rekening te houden met de beperkingen van een klein solar systeem.

Een batterijgevoed LED-licht neemt de afhankelijkheid van zonlicht weg, maar introduceert weer een ander praktisch punt: de batterijen raken uiteindelijk leeg en moeten worden vervangen.

Een licht bij een graf blijft een persoonlijke keuze

Een echte vlam en een LED-licht kunnen beide worden gebruikt als zichtbaar teken van herinnering. Technisch werken ze heel anders en daardoor verschillen ook de aandachtspunten.

Voor sommige mensen is vooral belangrijk dat er een licht zichtbaar is. Voor anderen hoort juist het aansteken en branden van een echte kaars bij het herdenken. De praktische omstandigheden van de plaats bepalen vervolgens welke beperkingen relevant zijn.

Meer algemene informatie over graflichten vind je bij graflichten en herdenken.

Veelgestelde vragen over LED-graflichten

Brandt een solar graflicht de hele nacht?

Dat is niet gegarandeerd. De brandtijd hangt af van hoeveel energie de zonnecel overdag heeft kunnen verzamelen, de capaciteit en conditie van de accu, het energieverbruik en de temperatuur. Vooral in het najaar en de winter kan een solar graflicht eerder doven.

Werkt een solar graflicht in de schaduw?

Een solar graflicht kan ook bij indirect licht energie verzamelen, maar in diepe of langdurige schaduw is aanzienlijk minder energie beschikbaar. Daardoor kan de accu onvoldoende worden opgeladen om het licht 's nachts langdurig te laten branden.

Waarom brandt mijn solar graflicht in de winter zo kort?

In de winter zijn de dagen korter, staat de zon lager en is er vaak minder beschikbare lichtenergie, terwijl de nachten juist langer zijn. Ook lage temperaturen kunnen de prestaties van de accu beïnvloeden.

Is een LED-graflicht waterdicht?

Dat verschilt per product. Controleer of het graflicht volgens de fabrikant geschikt is voor buitengebruik en welke bescherming tegen water en vocht wordt aangegeven. Een IP-classificatie kan aanvullende informatie geven over de mate van bescherming.

Wat is beter: een grafkaars of LED-graflicht?

Dat hangt af van de situatie en persoonlijke voorkeur. Een traditionele grafkaars heeft een echte vlam en wordt uiteindelijk opgebrand. Een LED-graflicht heeft geen open vlam, maar is afhankelijk van een accu, zonne-energie of batterijen. Beide hebben daardoor verschillende praktische voor- en nadelen.

Waarom doet mijn solar graflicht het niet meer?

Mogelijke oorzaken zijn onvoldoende licht op de zonnecel, vuil op het zonnepaneel, een lege of versleten accu, lage temperaturen, vocht of een technisch defect. Controleer eerst of de zonnecel schoon is en het graflicht gedurende voldoende tijd op een lichte plaats heeft kunnen opladen.