Zorgvuldig ingepakt
Grafkaars, graflicht en graflantaarn: wat is het verschil?
Grafkaars, graflicht, compo-licht, navulkaars en graflantaarn zijn benamingen die rondom het branden van kaarslicht bij een graf door elkaar worden gebruikt. Toch betekenen ze niet allemaal precies hetzelfde. Vooral het verschil tussen het brandende licht en de houder waarin dat licht wordt geplaatst zorgt regelmatig voor verwarring.
Daar komt bij dat fabrikanten en leveranciers niet altijd dezelfde terminologie gebruiken. Een product dat bij de ene fabrikant grafkaars heet, kan elders als graflicht worden aangeduid. Ook traditionele nummeraanduidingen zoals nr. 3 zeggen tegenwoordig niet altijd precies welke afmetingen of brandduur een graflicht heeft.
Op deze pagina leggen we de verschillende benamingen en uitvoeringen uit. Het gaat daarbij om het verschil tussen de begrippen en niet om de keuze voor een bepaald merk of product.
Wat is een grafkaars?
Grafkaars is een algemene benaming voor een kaars die bedoeld is om bij een graf of andere herdenkingsplaats te branden. De term zegt op zichzelf nog niet precies hoe de kaars is uitgevoerd.
Een grafkaars kan bijvoorbeeld in een eigen houder zitten, voorzien zijn van een regendeksel of bedoeld zijn als navulling voor een andere houder. Daardoor wordt het woord grafkaars in de praktijk voor verschillende soorten brandlichten gebruikt.
Het belangrijkste onderscheid met een gewone binnenkaars is de bedoelde toepassing. Een grafkaars die door de fabrikant als buitenproduct wordt aangeduid, moet volgens die gebruiksaanduiding worden gebruikt.
Wat is een graflicht?
Ook graflicht is een algemene benaming. In de praktijk worden de woorden graflicht en grafkaars daarom vaak voor dezelfde of vergelijkbare producten gebruikt.
Bij veel graflichten bevindt de brandmassa zich in een kunststof of glazen houder. Sommige uitvoeringen hebben een deksel dat de vlam gedeeltelijk beschermt tegen regen en directe wind. Andere uitvoeringen hebben geen eigen deksel en zijn bijvoorbeeld bedoeld voor gebruik in een daarvoor geschikte lantaarn of houder.
De term graflicht zegt dus niet automatisch of een product een deksel heeft, hoe groot het is of hoeveel uur het brandt.
Wat is een graflicht met regendeksel?
Een veel voorkomende uitvoering bestaat uit een houder met brandmassa en lont met daarboven een deksel. In het deksel zitten openingen waardoor voldoende lucht bij de vlam kan komen en warme lucht kan ontsnappen.
Het deksel biedt enige bescherming tegen neerslag en directe wind, maar maakt het graflicht niet volledig afgesloten. Dat zou ook niet kunnen: een echte vlam heeft zuurstof nodig en produceert warmte en verbrandingsgassen.
Zo'n graflicht kan als zelfstandig buitenlicht worden gebruikt wanneer het product daarvoor is ontworpen en volgens de aanwijzingen van de fabrikant wordt geplaatst.
Wat betekent compo bij een graflicht?
De aanduiding compo wordt in de handel gebruikt voor bepaalde graf- en devotielichten en verwijst naar een compositie of samengestelde uitvoering. De precieze benaming en productsamenstelling kunnen per fabrikant verschillen.
In de praktijk wordt met een compo-licht vaak een eenvoudig brandlicht zonder het karakteristieke regendeksel van een compleet graflicht bedoeld. Zo kan naast een graflicht nr. 3 met deksel ook een nr. 3 compo worden aangeboden.
Het ontbreken van een deksel betekent echter niet automatisch dat een compo-licht voor binnengebruik is bedoeld. De bedoelde toepassing wordt bepaald door de productspecificaties en gebruiksaanduidingen van de fabrikant.
Wat is een navulkaars of navullicht voor een graflantaarn?
Een navulkaars of navullicht is het vervangbare brandende gedeelte dat in een herbruikbare graflantaarn wordt geplaatst. Veel van deze navullingen bestaan uit brandmassa en een lont in een transparante of gekleurde kunststof huls.
Wanneer het licht is opgebrand, blijft de graflantaarn zelf staan en wordt alleen de navulling vervangen. Navulkaarsen bestaan in verschillende diameters, hoogtes en brandtijden.
Daarom is niet iedere navulkaars geschikt voor iedere graflantaarn. De navulling moet stabiel kunnen staan en voldoende vrije ruimte rond en boven de vlam overlaten voor luchtcirculatie en warmteafvoer.
Wat is een graflantaarn?
Een graflantaarn is in principe de herbruikbare buitenste houder waarin een geschikte kaars of navullicht wordt geplaatst. Een traditionele graflantaarn bestaat vaak uit metaal met glazen wanden en heeft een deur, klep of andere opening om het licht te kunnen vervangen.
De glazen wanden beschermen de vlam tegen directe weersinvloeden, terwijl ventilatieopeningen luchttoevoer en warmteafvoer mogelijk maken.
Een graflantaarn is dus iets anders dan een graflicht in een kunststof houder met een regendeksel. Bij het graflicht worden houder en brandmassa doorgaans samen vervangen; bij een herbruikbare graflantaarn blijft de buitenste lantaarn staan en wordt de kaars of navulling vervangen.
Meer over het praktische gebruik lees je bij graflantaarn gebruiken en onderhouden.
Glazen graflantaarns en navulbare graflichten
De grens tussen de verschillende benamingen is in de praktijk niet altijd scherp. Er bestaan bijvoorbeeld decoratieve glazen houders die als graflantaarn worden aangeduid en waarvan de bovenzijde of een deksel kan worden verwijderd om een nieuwe navulkaars te plaatsen.
Zo'n uitvoering lijkt uiterlijk soms meer op een groot graflicht dan op de traditionele metalen graflantaarn met glazen wanden. Het belangrijkste praktische verschil is dat de buitenste houder behouden blijft en het brandende binnendeel kan worden vervangen.
Daarom is het bij twijfel nuttiger om naar de constructie te kijken dan uitsluitend naar de productnaam: wordt het volledige licht na gebruik vervangen, of blijft een buitenste houder staan waarin een nieuwe kaars wordt geplaatst?
Kan een gewone stompkaars in een graflantaarn?
Sommige grotere graflantaarns bieden voldoende ruimte voor een geschikte stompkaars. Dat betekent niet dat iedere stompkaars automatisch geschikt is voor iedere lantaarn.
De kaars moet stabiel staan en voldoende vrije ruimte hebben ten opzichte van glas, bovenzijde en andere onderdelen. Ook ventilatie en warmteafvoer moeten voldoende blijven. Een kaars die qua diameter en hoogte fysiek in een lantaarn past, is daarom niet noodzakelijk geschikt voor die toepassing.
Volg waar mogelijk de aanwijzingen van de fabrikant van de graflantaarn over het type en formaat licht dat erin kan worden gebruikt.
Wat betekenen nummers zoals nr. 2, nr. 3 en nr. 5?
Bij graflichten komen traditionele nummeraanduidingen voor, bijvoorbeeld nr. 2, nr. 3 en nr. 5. Deze nummers worden gebruikt om verschillende uitvoeringen of formaten van elkaar te onderscheiden.
Het probleem is dat zo'n nummer tegenwoordig niet als universele maatstandaard kan worden beschouwd. Twee graflichten met dezelfde nummeraanduiding kunnen van verschillende fabrikanten afkomstig zijn en verschillen in hoogte, diameter, hoeveelheid brandmassa en opgegeven brandduur.
Een nr. 3 is een veel voorkomende aanduiding, maar alleen op basis van het nummer kun je daarom niet betrouwbaar bepalen hoe groot het graflicht precies is of hoeveel uur het zal branden.
Waarom kunnen twee graflichten nr. 3 verschillend lang branden?
De brandduur wordt niet uitsluitend bepaald door de buitenmaat van een graflicht. Ook de hoeveelheid en samenstelling van de brandmassa, de lont en de constructie hebben invloed.
Daardoor kan het ene graflicht nr. 3 bijvoorbeeld een andere opgegeven brandduur hebben dan een ander graflicht met dezelfde nummeraanduiding. Kijk voor de verwachte brandtijd daarom naar de specificatie van het betreffende licht en niet alleen naar het nummer.
Hoe de werkelijke brandduur vervolgens door gebruiksomstandigheden kan worden beïnvloed, leggen we uit bij hoe lang brandt een grafkaars?.
Is een groter graflicht altijd een langer brandend graflicht?
Niet noodzakelijk. Een grotere houder kan meer brandmassa bevatten, maar alleen de buitenmaat zegt niet hoeveel brandmassa daadwerkelijk aanwezig is of hoe snel deze wordt verbruikt.
De combinatie van brandmassa, lont en constructie bepaalt mede het verbruik per uur. Daarom blijft de door de fabrikant opgegeven brandduur een betere indicatie dan alleen de afmetingen van de houder.
Graflicht, graflantaarn en herdenken
De verschillende benamingen beschrijven vooral hoe het licht is uitgevoerd en gebruikt. De betekenis van het brandende licht bij een graf staat daar los van. Een eenvoudig graflicht, een navulkaars in een lantaarn of een andere geschikte kaars kan allemaal onderdeel zijn van een persoonlijk herdenkingsmoment.
Meer over de betekenis daarvan lees je bij kaars aansteken voor een overledene: betekenis en herdenken.
Terug naar het overzicht graflichten en herdenken.
Veelgestelde vragen over grafkaarsen, graflichten en graflantaarns
Is een grafkaars hetzelfde als een graflicht?
De termen worden in de praktijk vaak voor dezelfde of vergelijkbare producten gebruikt. Grafkaars is een algemene benaming voor een kaars voor een graf of herdenkingsplaats, terwijl graflicht eveneens voor verschillende uitvoeringen met brandmassa en lont wordt gebruikt.
Wat is het verschil tussen een graflicht en een graflantaarn?
Een graflicht is het brandende licht zelf, vaak met brandmassa en lont in een eigen houder. Een graflantaarn is in principe een herbruikbare buitenste houder waarin een geschikte kaars of navullicht wordt geplaatst.
Wat betekent compo bij een graflicht?
Compo verwijst naar een compositie of samengestelde uitvoering. In de handel wordt de term onder andere gebruikt voor bepaalde eenvoudige graf- en devotielichten, vaak zonder het karakteristieke regendeksel van een compleet graflicht. De precieze uitvoering kan per fabrikant verschillen.
Wat betekent nr. 3 bij een graflicht?
Nr. 3 is een traditionele nummeraanduiding voor een veel voorkomende uitvoering van een graflicht. Het nummer is geen betrouwbare universele maat of brandduuraanduiding: afmetingen en branduren kunnen per fabrikant en uitvoering verschillen.
Kan een navulkaars in iedere graflantaarn?
Nee. Navulkaarsen bestaan in verschillende diameters en hoogtes. De navulling moet geschikt zijn voor de beschikbare ruimte en stabiel staan, terwijl voldoende ruimte rond en boven de vlam moet overblijven voor ventilatie en warmteafvoer.
Kan een stompkaars in een graflantaarn?
Dat kan bij sommige voldoende ruime graflantaarns. De stompkaars moet stabiel staan en voldoende afstand houden tot glas, bovenzijde en andere onderdelen. Volg waar mogelijk de aanwijzingen van de fabrikant van de lantaarn.
