Kaarsen versieren en decoreren

Een bestaande kaars kun je op veel verschillende manieren versieren en decoreren. Je kunt werken met decoratiewas, wax sheets, modelleerwas, wasmotieven, waxstiften, gesmolten was, stempels of reliëfrollers. Iedere techniek geeft een ander resultaat en vraagt om een andere manier van werken.

Het belangrijkste onderscheid is of je iets aan de kaars toevoegt of juist het bestaande wasoppervlak bewerkt. Een decoratie van was gedraagt zich anders dan papier, gedroogde planten of andere materialen die oorspronkelijk geen onderdeel van een kaars zijn. Dat verschil is ook belangrijk wanneer de kaars later wordt aangestoken.

Welke manieren zijn er om kaarsen te versieren?

Kaarsen kunnen onder andere worden versierd door vormen van decoratiewas op het oppervlak aan te brengen, zelf ornamenten te modelleren, met vloeibare was te tekenen of patronen in zachte was te drukken.

Denk bijvoorbeeld aan:

• wax sheets of dunne wasvellen;
• modelleerwas;
• kant-en-klare wasmotieven;
• waxstiften;
• gesmolten gekleurde was;
• kaarsenstempels;
• reliëfrollers;
• servetten en transfertechnieken;
• beschilderen en overkleuren.

Welke methode geschikt is, hangt af van het gewenste ontwerp, de vorm van de kaars en de vraag of je een handgemaakt, strak of juist reliëfachtig resultaat wilt.

Kaarsen versieren met wax sheets

Wax sheets of dunne wasvellen zijn geschikt om platte decoraties te maken. Uit het wasvel kunnen vormen, letters, cijfers en symbolen worden gesneden of geknipt en vervolgens op een kaars worden aangebracht.

Omdat het decoratiemateriaal zelf uit was bestaat, kan het zich goed aanpassen aan het kaarsoppervlak. Je kunt verschillende kleuren combineren en zo zelf patronen, namen of ornamenten opbouwen.

Voor kleine vormen is deze techniek ook bruikbaar op kaarsen waarop een grote vlakke transfer minder gemakkelijk past.

Letters en cijfers uit decoratiewas

Uit dunne decoratiewas kunnen ook letters en cijfers worden gemaakt. Daarmee kun je bijvoorbeeld een naam, datum of korte tekst rechtstreeks uit was op de kaars opbouwen.

Bij kleine letters is eenvoudig vormgebruik praktisch. Zeer dunne lijnen kunnen tijdens het snijden en aanbrengen gemakkelijk vervormen. Voor een langere tekst is een print- of transfertechniek vaak beter leesbaar.

Kaarsen decoreren met modelleerwas

Modelleerwas is bedoeld om vormen met de hand te maken. In plaats van een plat motief uit een wasvel te snijden, wordt de was gekneed en gevormd.

Hiermee kunnen bijvoorbeeld bloemen, blaadjes, letters, figuren en andere ornamenten worden gemaakt. De techniek lijkt daardoor meer op boetseren dan op bedrukken.

Werk decoraties niet onnodig dik of zwaar. Grote uitstekende vormen zijn kwetsbaarder en kunnen het oppervlak en het latere smeltgedrag van de kaars sterker beïnvloeden.

Kant-en-klare wasmotieven gebruiken

Wie niet iedere vorm zelf wil snijden of modelleren kan kant-en-klare decoratieve wasmotieven gebruiken. Deze worden rechtstreeks op een geschikte kaars aangebracht.

Wasmotieven kunnen bijvoorbeeld bestaan uit bloemen, ornamenten, symbolen of andere figuren. Ze kunnen afzonderlijk worden gebruikt of worden gecombineerd met andere decoraties van was.

Tekenen en schrijven met waxstiften

Met waxstiften kan decoratiemateriaal rechtstreeks op de kaars worden aangebracht. Daarmee kun je lijnen, stippen, eenvoudige tekeningen, namen en andere teksten maken.

De techniek is vooral geschikt voor vrij werken uit de hand. Er hoeft geen afbeelding te worden geprint of uit een wasvel te worden gesneden.

Een glad oppervlak maakt kleine letters en fijne lijnen gemakkelijker, maar een bewust onregelmatige structuur kan ook onderdeel van het ontwerp worden.

Kaars schilderen met gesmolten was

Een andere creatieve techniek is werken met vloeibare gekleurde kaarsenwas. Met speciaal gereedschap kan de gesmolten was in lijnen, stippen of patronen op het oppervlak van een bestaande kaars worden aangebracht.

Er bestaan kleine waxpannetjes waarbij de vloeibare was via een fijn uitloopbuisje wordt gedoseerd. Daarmee kun je als het ware met was tekenen.

De temperatuur van de was, de hoeveelheid die wordt aangebracht en de snelheid van werken bepalen mede hoe het patroon eruitziet. Zodra de was het koelere oppervlak raakt begint deze weer te stollen.

Deze techniek behandelen we uitgebreider bij kaarsen verven en beschilderen.

Restjes kaarsenwas gebruiken voor decoratie

Voor schilderen met gesmolten was kunnen ook geschikte schone restjes kaarsenwas worden gebruikt. Verwijder eerst lontresten, vuil en andere ongewenste materialen.

Lichte of ongekleurde restwas is praktisch wanneer je zelf met geschikte kaarskleurstof een nieuwe kleur wilt maken. Bij reeds gekleurde was beïnvloedt de bestaande kleur het eindresultaat.

Voor reproduceerbaar werk is bekende was gemakkelijker dan een willekeurige mix van verschillende oude kaarsen.

Een kaars stempelen

Bij stempelen wordt geen afbeelding op de kaars geplakt. In plaats daarvan wordt een motief rechtstreeks in het wasoppervlak gedrukt.

Het buitenste oppervlak van de kaars wordt voorzichtig voldoende zacht gemaakt en daarna wordt een speciale kaarsenstempel in de was gedrukt. Zo ontstaat een reliëf of patroon.

De temperatuur is belangrijk. Koude was kan onvoldoende vervormen of beschadigen, terwijl te zachte was zijn vorm kan verliezen.

Reliëf maken met een roller

Een reliëfroller werkt volgens hetzelfde principe als een stempel, maar maakt het mogelijk om een herhalend patroon over een groter gedeelte van het oppervlak aan te brengen.

De buitenste waslaag wordt eerst voorzichtig verzacht. Daarna wordt de roller met gelijkmatige druk over de kaars bewogen, waardoor het patroon in de zachte was wordt geperst.

Een rechte cilindrische kaars geeft hiervoor meestal de meeste werkruimte. Op een sterk taps toelopende of onregelmatige vorm is het moeilijker om gelijkmatig te rollen.

Reliëf combineren met andere decoraties

Een reliëf kan zelfstandig worden gebruikt, maar ook worden gecombineerd met andere technieken. Een patroon kan bijvoorbeeld eerst in het oppervlak worden gedrukt en vervolgens plaatselijk met geschikte decoratiewas worden geaccentueerd.

Maak bij combinaties eerst een proefkaars. Niet iedere was, temperatuur of decoratielaag reageert hetzelfde.

Kaarsen beschilderen en overkleuren

Beschilderen en overkleuren vallen ook onder het bredere onderwerp kaarsen decoreren, maar vormen een eigen groep technieken.

Bij beschilderen worden plaatselijk motieven met een geschikt kleur- of decoratieproduct aangebracht. Bij overkleuren krijgt een groter deel of de volledige buitenzijde van een bestaande kaars een nieuwe kleurlaag.

Dat moet niet worden verward met het door-en-door kleuren van kaarsenwas tijdens het maken van een nieuwe kaars.

Het volledige verschil lees je bij kaarsen verven en beschilderen.

Kaars versieren met servet

Een dun bedrukt servet kan met warmte in de buitenste waslaag van een kaars worden verwerkt. Hiervoor bestaan speciale verwarmde applicators waarmee de was heel plaatselijk wordt verzacht.

De techniek is anders dan werken met decoratiewas omdat er papier aan de kaars wordt toegevoegd. Omdat papier brandbaar is, adviseren we een zelf met servet gedecoreerde kaars uitsluitend als sierkaars te gebruiken.

Meer hierover lees je bij kaars decoreren met servet en transferpapier.

Kaars decoreren met gedroogde bloemen of grassen

Met bepaalde verwarmde applicators kunnen ook zeer dunne gedroogde grassen of andere plantaardige decoraties in de zachte buitenste waslaag worden verwerkt.

Dat betekent niet dat het materiaal daardoor onbrandbaar wordt. Gedroogde bloemen, bladeren en grassen zijn brandbaar en kunnen dichter bij de vlam komen naarmate de kaars verder opbrandt.

Een kaars met dergelijke decoraties adviseren we daarom uitsluitend als sierkaars te gebruiken.

Wat is het verschil tussen versieren en bedrukken?

Bij bedrukken wordt meestal een vooraf gemaakt ontwerp, zoals een foto, tekst of logo, zo nauwkeurig mogelijk op de kaars overgebracht. Bij versieren ontstaat het ontwerp juist tijdens het werken op de kaars zelf.

Een naam kan bijvoorbeeld worden geprint, met waxstiften worden geschreven of uit een wasvel worden gesneden. Het onderwerp kan hetzelfde zijn, maar de techniek en uitstraling verschillen.

Voor de print- en transfermethoden lees je verder bij zelf een kaars bedrukken: methoden en technieken.

Welke kaars is geschikt om te versieren?

Een gladde stompkaars is voor veel decoratietechnieken een toegankelijke basis. Het vlakke oppervlak maakt het gemakkelijker om motieven, wasvellen, schilderwerk en andere decoraties nauwkeurig aan te brengen.

Maar andere vormen zijn niet automatisch ongeschikt. Wax sheets, modelleerwas en losse wasmotieven geven bijvoorbeeld meer vrijheid dan een grote vlakke transfer.

Bij stempelen en reliëf spelen daarnaast de hardheid van de was en de reactie op warmte en druk een belangrijke rol.

Meer hierover lees je bij welke kaars is geschikt om te bedrukken of decoreren.

Kaarsen versieren als creatieve activiteit

Kaarsen decoreren kan ook gewoon een creatieve activiteit zijn. Je kunt verschillende technieken uitproberen, kleuren combineren en zonder ingewikkelde apparatuur een persoonlijke kaars maken.

Dat maakt het bijvoorbeeld geschikt als hobbyproject of om samen met kinderen een cadeau te maken voor een ouder, opa, oma of andere bekende.

Bij zo'n zelfgemaakt cadeau hoeft technische perfectie niet centraal te staan. De persoonlijke waarde zit vaak juist in het feit dat iemand het ontwerp zelf heeft bedacht en gemaakt.

Kaars versieren als persoonlijk cadeau

Een naam, symbool, zelfgemaakt motief of korte tekst kan een eenvoudige kaars veranderen in een persoonlijk cadeau. Dat kan passen bij een verjaardag, feestdag, geboorte, huwelijk, vriendschap of ander bijzonder moment.

Door kleuren, vormen en symbolen bewust te kiezen kan de decoratie aansluiten bij de persoon of gelegenheid waarvoor de kaars wordt gemaakt.

Kun je verschillende decoratietechnieken combineren?

Ja. Wax sheets kunnen bijvoorbeeld worden gecombineerd met wasmotieven, waxstiften of modelleerwas. Ook een reliëf kan worden aangevuld met kleur of decoratiewas.

Houd het geheel praktisch. Veel dikke lagen of grote uitstekende onderdelen kunnen kwetsbaar zijn en kunnen het oorspronkelijke smelt- en brandgedrag sterker veranderen.

Maak bij een nieuwe combinatie eerst een proefkaars voordat je meerdere exemplaren op dezelfde manier decoreert.

Kan een versierde kaars worden gebrand?

Dat hangt af van de gebruikte materialen en techniek. Een patroon dat alleen in het bestaande wasoppervlak is gedrukt, is iets anders dan papier, gedroogde planten, textiel, lijm of andere brandbare materialen toevoegen.

Ook bij decoraties van was moet rekening worden gehouden met extra waslagen en veranderingen aan het oppervlak. Wanneer niet duidelijk is dat de gebruikte materialen geschikt zijn voor een brandende kaars, gebruik de kaars dan uitsluitend als sierkaars.

Lees voor meer uitleg bedrukte en versierde kaarsen veilig branden.

Welke techniek kies je?

Wil je een foto of nauwkeurige tekst, dan past een bedruk- of transfertechniek meestal beter. Wil je zelf creatief werken met vormen, kleuren en reliëf, dan bieden wasdecoraties, waxstiften, stempels en andere decoratietechnieken meer vrijheid.

De beste keuze hangt af van het gewenste uiterlijk, de vorm van de kaars en de materialen waarmee je wilt werken.

Voor het volledige overzicht ga je terug naar kaarsen bedrukken, versieren en decoreren.

Veelgestelde vragen over kaarsen versieren en decoreren

Waarmee kun je een kaars versieren?

Een kaars kan onder andere worden versierd met wax sheets, modelleerwas, wasmotieven, waxstiften, gesmolten gekleurde was, stempels, reliëfrollers en geschikte schilder- of decoratietechnieken.

Kun je vormen uit was op een kaars plakken?

Ja. Vormen uit dunne decoratiewas kunnen op een geschikt kaarsoppervlak worden aangebracht. Ook modelleerwas en kant-en-klare wasmotieven kunnen daarvoor worden gebruikt.

Kun je met gesmolten was op een kaars tekenen?

Ja. Met geschikt gereedschap kan vloeibare gekleurde kaarsenwas in lijnen, stippen en patronen op een bestaande kaars worden aangebracht. Na het aanbrengen koelt de was af en stolt deze op het oppervlak.

Kun je oude kaarsenwas gebruiken voor decoratie?

Schone en geschikte restjes kaarsenwas kunnen worden gebruikt voor creatieve wasdecoraties. Verwijder eerst lontresten en vuil. Voor een voorspelbare kleur en verwerking is bekende was gemakkelijker dan een willekeurige mix.

Hoe maak je reliëf in een kaars?

Het buitenste wasoppervlak wordt voorzichtig verzacht en daarna wordt met een speciale kaarsenstempel of reliëfroller een patroon in de was gedrukt.

Kun je een kaars met een servet versieren?

Ja. De dunne bedrukte bovenlaag van een servet kan met warmte in de buitenste waslaag worden verwerkt. Omdat papier brandbaar is, adviseren we een zelf met servet gedecoreerde kaars uitsluitend als sierkaars te gebruiken.

Wat is het verschil tussen kaarsen bedrukken en versieren?

Bij bedrukken wordt meestal een vooraf gemaakt ontwerp zoals een foto of tekst op de kaars overgebracht. Bij versieren wordt het ontwerp rechtstreeks opgebouwd met bijvoorbeeld was, waxstiften, schilderwerk, stempels of reliëf.

Welke kaars is het gemakkelijkst om te versieren?

Een gladde stompkaars is voor veel technieken het gemakkelijkst omdat het oppervlak gelijkmatig en goed bereikbaar is. Andere vormen kunnen echter ook geschikt zijn, afhankelijk van de gekozen decoratietechniek.

Kan een versierde kaars worden aangestoken?

Dat hangt af van de gebruikte materialen. Papier, gedroogde planten, onbekende lijm en andere brandbare toevoegingen zijn een extra risico. Wanneer de geschiktheid niet duidelijk is, gebruik de kaars dan uitsluitend als sierkaars.