Zorgvuldig ingepakt
Huis verwarmen met kaarsen: hoeveel warmte geeft een kaars?
Kun je een huis of kamer verwarmen met kaarsen? Een brandende kaars geeft daadwerkelijk warmte af. Eén kleine kaars levert maar een beperkt vermogen, maar de warmte van meerdere kaarsen telt bij elkaar op. Daardoor kunnen kaarsen vooral als bijverwarming wel degelijk bijdragen aan de warmte in een ruimte.
Hoe merkbaar dat is, hangt niet alleen af van het aantal kaarsen. Ook de grootte van de ruimte, isolatie, ventilatie, buitentemperatuur en het warmteverlies spelen een rol. Dezelfde hoeveelheid warmte die in een grote woonkamer weinig invloed heeft, kan in een kleine ruimte duidelijker merkbaar zijn.
Voor een standaard 4-uurs theelichtje gebruiken we op deze pagina ongeveer 35 watt als praktisch rekenvoorbeeld. Dit is geen vaste waarde voor ieder theelichtje: het werkelijke vermogen kan hoger of lager liggen.
Hoeveel warmte geeft een kaars?
Het warmtevermogen van een kaars kan worden uitgedrukt in watt. Hoeveel watt een kaars levert, hangt vooral samen met de hoeveelheid kaarsvet die per tijdseenheid wordt verbrand.
De lont speelt daarbij een belangrijke rol. Deze transporteert vloeibare was naar de vlam. Een grotere of anders geconstrueerde lont kan meer brandstof naar de vlam voeren, waardoor meer was per uur wordt verbrand en het warmtevermogen kan toenemen.
Het vermogen verschilt daardoor per kaars. Een standaard theelichtje levert grofweg enkele tientallen watt. Bij een specifieke grotere paraffinekaars werd in wetenschappelijk onderzoek bijvoorbeeld een gemiddeld warmtevermogen van ongeveer 77 watt gemeten. Dit is geen vaste waarde voor iedere kaars, maar laat wel zien dat een brandende kaars een echte warmtebron is.
Hoeveel warmte geeft een theelichtje?
Een standaard theelichtje dat ongeveer vier uur brandt, levert grofweg enkele tientallen watt aan warmte. Voor de berekeningen op deze pagina gebruiken we gemiddeld 35 watt.
Over een volledige brandduur van vier uur komt dat neer op:
35 watt × 4 uur = 140 Wh = 0,14 kWh warmte
De brandduur alleen bepaalt het vermogen niet. Een theelichtje dat meer of minder was per uur verbrandt, kan een hoger of lager warmtevermogen hebben.
Kaarsen als bijverwarming: hoeveel verschil kan het maken?
Bij één theelichtje is de warmte vooral dicht bij de vlam merkbaar. Wanneer meerdere kaarsen tegelijkertijd branden, telt hun warmtevermogen echter bij elkaar op.
| Aantal standaard theelichtjes | Geschat warmtevermogen |
|---|---|
| 1 | 35 watt |
| 5 | 175 watt |
| 10 | 350 watt |
| 15 | 525 watt |
| 20 | 700 watt |
| 29 | ongeveer 1.015 watt |
Vijftien standaard theelichtjes leveren volgens deze berekening samen ongeveer 525 watt. Dat is een hoeveelheid warmte die wel degelijk aan de ruimte wordt toegevoegd. Hoeveel je daarvan merkt, wordt vervolgens bepaald door de omstandigheden.
In een grote ruimte met veel warmteverlies kan 525 watt relatief weinig verschil maken. In een kleinere of goed geïsoleerde ruimte kan dezelfde hoeveelheid extra warmte duidelijker merkbaar zijn. Daarom kun je kaarsen vooral zien als bijverwarming: ze kunnen bijdragen aan de verwarming van een ruimte zonder dat ze de volledige hoofdverwarming hoeven te vervangen.
Hoeveel theelichtjes zijn gelijk aan een verwarming van 1.000 watt?
Een elektrische verwarming van 1.000 watt levert gedurende één uur 1 kWh warmte. Om ongeveer hetzelfde warmtevermogen met standaard theelichtjes te bereiken, zijn bij 35 watt per theelichtje ongeveer 29 gelijktijdig brandende theelichtjes nodig.
29 × 35 watt = ongeveer 1.015 watt
Laat je deze 29 theelichtjes één uur branden, dan leveren ze samen ongeveer 1 kWh warmte. Een elektrische verwarming van 1.000 watt die één uur aanstaat levert eveneens ongeveer 1 kWh warmte.
Wat kost ongeveer 1 kWh warmte met theelichtjes?
Een 4-uurs theelichtje wordt in één uur voor ongeveer een kwart opgebrand. Wanneer 29 theelichtjes één uur branden, wordt samen dus het equivalent van ongeveer 7,25 volledige theelichtjes verbruikt.
| Rekenvoorbeeld | Kosten voor ongeveer 1 kWh warmte |
|---|---|
| Theelichtje van € 0,05 | ongeveer € 0,36 |
| Theelichtje van € 0,09 | ongeveer € 0,65 |
| Elektriciteit van € 0,32 per kWh | € 0,32 |
Bij deze voorbeeldprijzen hoeft warmte uit zeer goedkope theelichtjes per kWh dus niet extreem veel duurder te zijn dan elektrische warmte. Bij duurdere theelichtjes loopt het verschil snel op.
Dit blijft een theoretische vergelijking. De werkelijke prijs, brandsnelheid en het vermogen van theelichtjes kunnen verschillen. Ook is een elektrische verwarming regelbaar en specifiek ontworpen om een ruimte te verwarmen, terwijl kaarsen meestal om andere redenen worden aangestoken.
Warmte als bijkomend voordeel van kaarslicht
De vergelijking wordt anders wanneer kaarsen niet speciaal voor verwarming worden aangestoken. Veel mensen branden kaarsen in de eerste plaats voor het warme licht, de sfeer en gezelligheid. De warmte die daarbij ontstaat is dan een bijkomend voordeel.
Wie bijvoorbeeld tien standaard theelichtjes van gemiddeld 35 watt voor de sfeer laat branden, voegt tegelijkertijd ongeveer 350 watt warmte aan de ruimte toe. Bij vijftien theelichtjes is dat in ons rekenvoorbeeld ongeveer 525 watt. Die warmte zou ook ontstaan wanneer verwarmen helemaal niet het doel was.
Zonder kaarsen is voor verlichting een andere lichtbron nodig en moet de gewenste kamertemperatuur volledig door andere warmtebronnen worden bereikt. Met brandende kaarsen krijg je tegelijkertijd licht, sfeer en een bijdrage aan de verwarming van de ruimte.
Dat maakt kaarsen niet automatisch de goedkoopste manier om uitsluitend warmte te produceren. Wie de kaarsen toch al voor sfeer en verlichting gebruikt, krijgt de geproduceerde warmte echter als praktisch bijeffect erbij.
Waarom geven grotere kaarsen en maxi-theelichtjes vaak meer warmte?
Een grotere kaars bevat meer brandstof, maar alleen de hoeveelheid aanwezige was bepaalt niet hoeveel watt een kaars levert. Daarvoor is vooral belangrijk hoeveel was daadwerkelijk per uur wordt verbrand.
Een maxi-theelichtje of grotere kaars kan een grotere of anders geconstrueerde lont hebben. Wanneer daardoor meer vloeibare was naar de vlam wordt gevoerd en per uur wordt verbrand, ontstaat een groter warmtevermogen en doorgaans ook een grotere lichtopbrengst.
Daardoor kunnen enkele grotere kaarsen samen al een behoorlijk warmtevermogen leveren. Hoeveel precies kan zonder de werkelijke brandsnelheid van die kaarsen niet betrouwbaar worden vastgesteld.
Waarom maakt de grootte van de ruimte zoveel verschil?
Een ruimte verliest voortdurend warmte aan de omgeving. Hoeveel vermogen nodig is om de temperatuur te behouden of te verhogen, hangt onder andere af van de inhoud van de ruimte, isolatie, ventilatie en het temperatuurverschil tussen binnen en buiten.
Daarom kun je niet zeggen dat bijvoorbeeld 500 watt aan kaarswarmte altijd een bepaald aantal graden temperatuurstijging oplevert. In een kleine goed geïsoleerde ruimte kan enkele honderden watt duidelijk verschil maken, terwijl hetzelfde vermogen in een grote of slecht geïsoleerde ruimte veel minder invloed heeft.
Ook mensen, verlichting, elektrische apparatuur en andere warmtebronnen leveren warmte. De uiteindelijke temperatuur wordt bepaald door de totale hoeveelheid warmte die wordt toegevoegd tegenover de warmte die de ruimte weer verliest.
Kaarsen als warmtebron bij stroomuitval en noodsituaties
Dat een relatief kleine warmtebron nuttig kan zijn, wordt duidelijker wanneer de normale verwarming tijdelijk wegvalt. Bij een stroomstoring in de winter kan iedere beschikbare aanvullende warmtebron van betekenis zijn. Kaarsen hebben daarbij als bijkomend voordeel dat ze tegelijkertijd warmte en licht geven.
In Nederland werd dit onder andere zichtbaar tijdens een experiment in Roermond waarbij huishoudens 72 uur zonder elektriciteit leefden. De proef viel samen met winterweer en ook de normale verwarming was niet beschikbaar. Bij een van de deelnemende huishoudens werden kaarsen gebruikt terwijl men zich onder andere met extra warme kleding tegen de kou beschermde.
Kaarsen worden daarnaast door de Nederlandse overheid genoemd als onderdeel van de voorbereiding op de eerste 72 uur van een noodsituatie, naast onder andere een zaklamp, batterijen, een powerbank en een deken. Dat betekent niet dat kaarsen als volledige noodverwarming worden geadviseerd, maar tijdens het branden leveren ze naast licht vanzelfsprekend ook warmte.
Kaarsen als noodwarmte in een auto
Een ander voorbeeld is een auto die tijdens extreem winterweer strandt. In sommige buitenlandse overheids- en hulpverleningsadviezen worden lang brandende kaarsen, lucifers of een aansteker genoemd als onderdeel van een winter-noodpakket voor de auto. Een kaars kan in zo'n situatie in een geschikte brandveilige houder een beperkte hoeveelheid warmte en tegelijkertijd licht leveren.
Dit voorbeeld laat vooral zien waarom de grootte van de ruimte belangrijk is. Enkele tientallen watt zijn weinig voor het verwarmen van een grote woonkamer, maar dezelfde hoeveelheid warmte kan in een zeer kleine ruimte relatief meer betekenis hebben.
Open vuur in een kleine ruimte vraagt extra voorzichtigheid. Een kaars moet stabiel en vrij van brandbare materialen staan, er moet voldoende ventilatie zijn en de vlam mag niet onbeheerd blijven branden. Ga nooit slapen terwijl er een kaars brandt.
Ook buiten een noodsituatie blijft dat principe hetzelfde. Een kaars produceert onder normale omstandigheden altijd warmte. Het noodvoorbeeld maakt vooral zichtbaar dat het praktische nut van een bepaalde hoeveelheid warmte sterk afhangt van de situatie en de grootte van de ruimte.
Werkt een bloempotkachel met theelichtjes?
Bij een zogenaamde bloempotkachel worden één of meerdere theelichtjes onder een omgekeerde terracotta bloempot geplaatst. De pot wordt warm en geeft die warmte vervolgens aan de omgeving af.
Een bloempot maakt echter geen extra energie. Vier theelichtjes van bijvoorbeeld 35 watt leveren samen ongeveer 140 watt, zowel met als zonder bloempot.
De warme terracotta pot kan wel veranderen hoe de warmte wordt verspreid. De pot neemt tijdelijk warmte op en geeft deze vervolgens door straling en aan de omringende lucht af. Daardoor kan de warmte anders aanvoelen, maar het totale geproduceerde vermogen wordt niet groter.
Het dicht bij elkaar plaatsen van meerdere theelichtjes onder een bloempot brengt bovendien extra risico met zich mee. De warmte kan zich ophopen en de theelichtjes kunnen elkaar verwarmen, waardoor het brandgedrag kan veranderen. Een bloempotkachel is dus geen manier om meer energie uit dezelfde kaarsen te halen.
Wat gebeurt er met kaarsen in een koude ruimte?
De omgevingstemperatuur kan invloed hebben op het brandgedrag van een kaars. In een koude omgeving wordt warmte sneller vanuit de vloeibare was aan de omgeving afgegeven.
Bij een stompkaars kan daardoor bijvoorbeeld een kleinere smeltpool ontstaan en een dikkere buitenrand blijven staan. Bij een theelichtje kan een lage omgevingstemperatuur invloed hebben op de mate waarin de was volledig vloeibaar wordt en wordt opgebrand.
Een geschikte houder kan een kaars beschermen tegen luchtstromen en het brandgedrag beïnvloeden. De houder creëert echter geen extra energie: de warmte blijft afkomstig van de brandende was.
Veilig kaarsen gebruiken als bijverwarming
Wanneer meerdere kaarsen tegelijkertijd branden, wordt een veilige opstelling extra belangrijk. Kaarsen die te dicht bij elkaar staan kunnen elkaar verwarmen en daardoor anders gaan branden.
Volg daarom altijd de veiligheidsafstand en andere aanwijzingen van de fabrikant. Een afstand van ongeveer 10 centimeter tussen brandende kaarsen is een veelgebruikte richtlijn, maar de afstand die de fabrikant voor de betreffende kaars aangeeft heeft voorrang.
Plaats kaarsen op een stabiele en hittebestendige ondergrond, uit de buurt van materialen die vlam kunnen vatten. Laat brandende kaarsen nooit onbeheerd achter en doof ze wanneer je de ruimte verlaat of gaat slapen.
Bij grotere aantallen kaarsen is ook ventilatie belangrijk. Meer over de invloed van brandende kaarsen op de binnenlucht lees je bij zijn kaarsen ongezond?.
Meer algemene veiligheidsregels vind je bij veilig branden van kaarsen, fakkels en olielampen.
Wat is de conclusie?
Kaarsen geven echte warmte en meerdere kaarsen kunnen samen een merkbaar warmtevermogen leveren. Een standaard theelichtje levert in ons rekenvoorbeeld ongeveer 35 watt, waardoor vijftien theelichtjes samen rond 525 watt en 29 theelichtjes rond 1.000 watt uitkomen.
Als volledige hoofdverwarming van een woning zijn daarvoor al snel grote aantallen kaarsen nodig. Als bijverwarming ligt dat anders. Enkele honderden watt extra warmte kunnen, afhankelijk van de grootte, isolatie en het warmteverlies van een ruimte, wel degelijk merkbaar zijn.
Wanneer kaarsen toch al voor licht, sfeer en gezelligheid branden, is die warmte bovendien een bijkomend voordeel. Kaarslicht levert dan tegelijkertijd sfeer, verlichting en een bijdrage aan de warmte in de ruimte.
Veelgestelde vragen over verwarmen met kaarsen
Kun je een kamer verwarmen met kaarsen?
Kaarsen produceren echte warmte en kunnen daardoor bijdragen aan de verwarming van een kamer. Vooral als bijverwarming kan het gezamenlijke vermogen van meerdere kaarsen merkbaar zijn. Hoeveel effect dit heeft, hangt onder andere af van de grootte van de ruimte, isolatie, ventilatie en het warmteverlies.
Hoeveel watt warmte geeft een kaars?
Dat verschilt per kaars en hangt vooral samen met de hoeveelheid was die per tijdseenheid wordt verbrand. Een standaard theelichtje levert grofweg enkele tientallen watt. Bij een wetenschappelijk onderzochte grotere paraffinekaars werd bijvoorbeeld ongeveer 77 watt gemeten, maar dit is geen vaste waarde voor iedere kaars.
Hoeveel warmte geeft een theelichtje?
Een standaard 4-uurs theelichtje levert grofweg enkele tientallen watt aan warmte. Op deze pagina gebruiken we ongeveer 35 watt als praktisch rekenvoorbeeld. Over vier uur komt dat neer op ongeveer 0,14 kWh warmte. Het werkelijke vermogen kan per theelichtje verschillen.
Hoeveel theelichtjes zijn ongeveer gelijk aan een verwarming van 1.000 watt?
Wanneer als rekenvoorbeeld 35 watt per theelichtje wordt gebruikt, leveren ongeveer 29 gelijktijdig brandende theelichtjes samen circa 1.000 watt. Als ze één uur branden komt dat neer op ongeveer 1 kWh warmte. Dit is een vergelijking van het warmtevermogen; bij grote aantallen open vlammen wordt brandveiligheid extra belangrijk.
Werkt een bloempotkachel met theelichtjes?
Een terracotta bloempot kan warmte van theelichtjes opnemen en anders aan de omgeving afgeven, maar maakt geen extra energie. Vier theelichtjes van ieder 35 watt blijven samen ongeveer 140 watt produceren. Het dicht bij elkaar plaatsen van meerdere theelichtjes onder een bloempot kan bovendien tot ongewenste warmteopbouw leiden.
Kunnen kaarsen als bijverwarming worden gebruikt?
Ja, kaarsen leveren warmte en meerdere kaarsen kunnen samen enkele honderden watt produceren. Vijftien standaard theelichtjes van gemiddeld 35 watt leveren in ons rekenvoorbeeld bijvoorbeeld ongeveer 525 watt. Hoe merkbaar die extra warmte is, hangt sterk af van de grootte, isolatie en het warmteverlies van de ruimte.
