Zelf kaarsen maken: stap voor stap

Zelf kaarsen maken begint met het kiezen van de juiste materialen en een werkwijze die past bij het soort kaars dat je wilt maken. In de basis heb je kaarsenwas, een geschikte lont, een vorm of houder en enkele hulpmiddelen nodig om de was gecontroleerd te smelten en te gieten. Daarna kun je eventueel kleurstof of geurolie toevoegen.

In deze handleiding leggen we het complete basisproces stap voor stap uit. Voor onderwerpen zoals het kiezen van kaarsenwas, lonten, geurolie en het oplossen van problemen vind je binnen het Kenniscentrum aparte verdiepende keuzehulpen en handleidingen.

Wat heb je nodig om zelf kaarsen te maken?

Welke materialen je precies nodig hebt, hangt af van het type kaars dat je wilt maken. Voor een eenvoudige gegoten kaars bestaat de basis meestal uit kaarsenwas, een passende lont, een kaarsenmal of geschikte houder, een thermometer, een weegschaal en materiaal om de was gecontroleerd te smelten en te gieten.

Wil je precies weten welke materialen noodzakelijk zijn en welke hulpmiddelen vooral extra gemak bieden? Bekijk dan onze uitgebreide uitleg over benodigdheden en hulpmiddelen voor kaarsen maken.

Welke kaarsenwas gebruik je?

Er bestaan verschillende soorten kaarsenwas, waaronder paraffine, sojawas, bijenwas, koolzaadwas en verschillende mengsels. Welke was geschikt is, wordt vooral bepaald door het soort kaars dat je wilt maken.

Voor een eerste eenvoudige vormkaars kan een paraffinewas die geschikt is voor vormkaarsen een toegankelijke keuze zijn. Voor een kaars die in een glas of potje blijft zitten kan juist een daarvoor ontwikkelde containerwas worden gebruikt. Gebruik daarom niet automatisch dezelfde was voor iedere toepassing.

Meer uitleg over de verschillen en toepassingen vind je in de keuzehulp welke kaarsenwas kiezen voor zelf kaarsen maken.

Welke lont heb je nodig?

De lont heeft grote invloed op het uiteindelijke brandgedrag van een zelfgemaakte kaars. De juiste keuze hangt niet alleen af van de diameter van de kaars, maar ook van onder andere de gebruikte was, het type kaars en eventuele geur- en kleurstoffen.

Een opgegeven lontmaat is daarom vooral een uitgangspunt. Een nieuwe combinatie van was, lont, formaat en toevoegingen moet uiteindelijk worden getest. In onze uitleg over de juiste kaarsenlont kiezen lees je waar je daarbij op moet letten.

Stap 1: bereid je werkplek en materialen voor

Zet alle materialen klaar voordat je de kaarsenwas gaat verwarmen. Werk op een stabiele, hittebestendige en opgeruimde ondergrond en zorg dat kinderen en huisdieren niet bij de hete was of gebruikte apparatuur kunnen komen.

Controleer of een kaarsenmal of houder schoon en volledig droog is. Bereid ook de lont alvast voor, zodat je niet met hete vloeibare was hoeft te wachten terwijl je nog materialen moet zoeken of monteren.

Stap 2: weeg de kaarsenwas af

Weeg de hoeveelheid kaarsenwas die je nodig hebt met een geschikte weegschaal. Nauwkeurig wegen wordt vooral belangrijk wanneer je later met vaste recepten, kleurstoffen of geurolie gaat werken.

Noteer hoeveel was je gebruikt wanneer je aan het experimenteren bent. Zo kun je een geslaagde kaars later gemakkelijker opnieuw maken en bij een probleem gericht één onderdeel van het recept aanpassen.

Stap 3: smelt de kaarsenwas

Verwarm de kaarsenwas langzaam en gecontroleerd. Voor kleine hoeveelheden kan dat bijvoorbeeld au bain-marie; bij regelmatig of groter gebruik kan een geschikte smeltketel of andere apparatuur praktischer zijn.

Gebruik een thermometer om de temperatuur te volgen. Er bestaat geen universele smelt- of verwerkingstemperatuur voor alle soorten kaarsenwas. Volg daarom altijd de productspecificaties van de was die je gebruikt en voorkom dat de was onnodig heet wordt.

In de aparte handleiding kaarsenwas smelten behandelen we deze stap uitgebreider.

Stap 4: voeg eventueel kleurstof toe

Wil je een gekleurde kaars maken, gebruik dan een kleurstof die geschikt is voor verwerking in kaarsenwas. Voeg deze volgens de productinstructies toe aan de gesmolten was en meng rustig totdat de kleur gelijkmatig is verdeeld.

De kleur van vloeibare was kan anders ogen dan nadat de kaars volledig is afgekoeld. Een klein afgekoeld proefmonster kan daarom helpen voordat je extra kleurstof toevoegt.

Gebruik niet zomaar voedingskleurstof, verf, kleurpotloden of andere materialen die niet voor kaarsen zijn ontwikkeld. Meer hierover lees je bij kaarsen kleuren met kleurstof.

Stap 5: voeg eventueel geurolie toe

Voor een geurkaars kun je een geurolie of geurstof gebruiken die geschikt is voor verwerking in kaarsen. Weeg de benodigde hoeveelheid nauwkeurig af en meng deze zorgvuldig door de vloeibare was.

Gebruik niet één algemeen percentage of één vaste verwerkingstemperatuur voor iedere combinatie. Hoeveel geurstof een was kan verwerken en bij welke temperatuur deze het beste wordt toegevoegd verschilt per product.

De keuze, berekening en verwerking behandelen we uitgebreid in geurolie voor kaarsen: welke gebruik je en hoeveel.

Stap 6: plaats en centreer de lont

Zorg dat de lont correct in de mal of houder is geplaatst en zo goed mogelijk gecentreerd blijft. Bij een kaars in een glas of potje wordt de lont meestal onderin bevestigd en bovenaan op zijn plaats gehouden. Bij kaarsenmallen hangt de bevestiging af van het type mal.

Controleer de positie nogmaals voordat je gaat gieten. Een lont die duidelijk uit het midden staat kan later voor ongelijkmatig brandgedrag zorgen.

Stap 7: giet de kaarsenwas

Giet de vloeibare was rustig en gecontroleerd in de voorbereide mal of houder. Houd rekening met de aanbevolen giettemperatuur van de specifieke was die je gebruikt. Ook hiervoor bestaat geen universele temperatuur die voor iedere wassoort en toepassing hetzelfde is.

Laat de mal of houder na het vullen stabiel staan en controleer of de lont tijdens het gieten op zijn plaats is gebleven.

Bekijk voor meer informatie over deze stap onze handleiding kaarsen gieten: stap voor stap.

Stap 8: laat de kaars rustig afkoelen en uitharden

Laat de pas gegoten kaars rustig afkoelen op een stabiele plaats. Probeer grote temperatuurverschillen en onnodige verplaatsingen tijdens het stollen te vermijden.

Bij sommige soorten was kan tijdens het afkoelen krimp ontstaan. Ook een kuiltje, een minder glad oppervlak of andere kleine verschillen kunnen samenhangen met de gebruikte was en verwerking.

Haal een vormkaars pas uit de mal wanneer de was voldoende is afgekoeld en uitgehard. Hoe lang dit duurt verschilt per wassoort, formaat en toepassing.

Stap 9: werk de lont af en test de kaars

Wanneer de kaars volledig is afgekoeld en uitgehard, kun je de lont volgens het advies voor het gebruikte lonttype afwerken. Daarna volgt een belangrijke stap: de test.

Let tijdens een brandtest onder andere op de vlam, de ontwikkeling van de smeltpoel, het gedrag van de lont en eventuele rook- of roetvorming. Laat een brandende testkaars nooit onbeheerd achter en stop een test wanneer het brandgedrag onveilig lijkt.

Verander bij een probleem bij voorkeur steeds één onderdeel van je recept. Wanneer je tegelijkertijd de lont, hoeveelheid geurstof en verwerkingstemperatuur verandert, is achteraf moeilijk vast te stellen waardoor het resultaat veranderde.

Zelf geurkaarsen maken

Wil je bewust een geurkaars maken, dan komen waskeuze, lontkeuze, geurolie en uitharding samen. Een geurkaars vraagt daarom wat meer aandacht dan een eenvoudige ongeparfumeerde testkaars.

De complete werkwijze vind je in onze handleiding zelf geurkaarsen maken.

Kaarsen maken met sojawas

Sojawas vraagt om dezelfde basisstappen, maar het is belangrijk om de juiste soort sojawas te kiezen. Container-sojawas is bedoeld voor kaarsen die in een glas, potje of andere houder blijven zitten, terwijl een hardere pillar-sojawas wordt gebruikt voor vrijstaande vormkaarsen.

In kaarsen maken met sojawas behandelen we de specifieke aandachtspunten van deze wassoort.

Veelgemaakte problemen bij zelf kaarsen maken

Een eerste zelfgemaakte kaars hoeft niet direct perfect te zijn. Mogelijke problemen zijn bijvoorbeeld tunneling, een te grote of te kleine vlam, een lont die uitgaat, krimp of een gat na het gieten, een onregelmatig oppervlak of onvoldoende geurafgifte.

Probeer bij een probleem eerst te bepalen of de oorzaak bij de was, lont, gebruikte toevoegingen of verwerking ligt. Pas daarna één onderdeel aan en maak opnieuw een testkaars.

Onze centrale probleemoplosser problemen bij zelf kaarsen maken: oorzaken en oplossingen behandelt deze situaties afzonderlijk.

Veilig zelf kaarsen maken

Bij zelf kaarsen maken werk je met hete vloeibare was en warmtebronnen. Werk daarom rustig, blijf tijdens het verwarmen bij de werkplek en gebruik materialen die geschikt zijn voor de toepassing.

• Werk op een stabiele en hittebestendige ondergrond.
• Laat verwarmde of gesmolten kaarsenwas niet onbeheerd achter.
• Gebruik een thermometer om de temperatuur te controleren.
• Volg de verwerkings- en veiligheidsinformatie van de gebruikte grondstoffen.
• Houd water uit hete gesmolten kaarsenwas.
• Houd kinderen, huisdieren en onnodige brandbare materialen uit de buurt van de werkplek.
• Test een nieuwe combinatie van was, lont, formaat en toevoegingen voordat je meerdere kaarsen maakt.
• Laat een brandende testkaars nooit onbeheerd achter.

Van je eerste kaars naar meer ervaring

Wanneer je de basis onder de knie hebt, kun je steeds gerichter experimenteren met verschillende wassoorten, lonten, kleuren, geuren, mallen en vormen. Noteer daarbij je recepten, temperaturen en testresultaten. Zo bouw je stap voor stap eigen praktijkervaring op.

Wil je na het lezen van deze handleiding de benodigde grondstoffen en materialen bekijken, dan vind je deze in het assortiment materialen en producten voor zelf kaarsen maken. De informatie op deze kennispagina blijft daarbij bewust gericht op het maken en begrijpen van kaarsen; de winkelpagina is bedoeld voor het kiezen en kopen van de benodigde producten.

Veelgestelde vragen over zelf kaarsen maken

Wat heb je nodig om zelf kaarsen te maken?

Voor een eenvoudige zelfgemaakte kaars heb je in ieder geval geschikte kaarsenwas, een passende lont, een mal of houder en materiaal nodig om de was gecontroleerd te smelten en te gieten. Een thermometer en weegschaal maken het gemakkelijker om nauwkeurig en reproduceerbaar te werken.

Welke kaarsenwas is geschikt als je voor het eerst een kaars maakt?

Dat hangt af van het soort kaars dat je wilt maken. Voor een eenvoudige vrijstaande vormkaars kan een paraffinewas die voor vormkaarsen is ontwikkeld een toegankelijke keuze zijn. Voor een kaars in een glas of potje gebruik je een was die geschikt is voor containerkaarsen.

Hoe kies je de juiste lont voor een zelfgemaakte kaars?

De juiste lont hangt onder andere af van de diameter van de kaars, het soort kaarsenwas, het type kaars en eventuele geur- en kleurstoffen. Gebruik een lontadvies als uitgangspunt en controleer de uiteindelijke combinatie altijd met een brandtest.

Op welke temperatuur moet je kaarsenwas smelten en gieten?

Er bestaat geen universele smelt- of giettemperatuur voor alle kaarsenwas. De geschikte temperaturen verschillen per wassoort en specifieke formulering. Volg daarom altijd de verwerkingsinformatie van de gebruikte was en controleer de temperatuur met een thermometer.

Kun je kleurstof en geurolie aan zelfgemaakte kaarsen toevoegen?

Ja, mits je kleurstof en geurolie gebruikt die geschikt zijn voor verwerking in kaarsen. Houd daarbij de productspecifieke dosering en verwerkingsinformatie aan. Meer toevoegen betekent niet automatisch een beter resultaat.

Waarom moet je een zelfgemaakte kaars testen?

De combinatie van was, lont, diameter, geur- en kleurstoffen beïnvloedt het brandgedrag. Een brandtest helpt om te beoordelen of de vlam, lont en smeltpoel zich goed gedragen voordat je dezelfde combinatie voor meerdere kaarsen gebruikt.

Wat doe je als een zelfgemaakte kaars niet goed brandt?

Controleer eerst de combinatie van kaarsenwas, lont, diameter en eventuele toevoegingen. Verander vervolgens bij voorkeur één onderdeel tegelijk en maak een nieuwe testkaars. Zo kun je beter vaststellen waardoor het probleem wordt veroorzaakt.