Kaarsen maken met sojawas: stap voor stap
Zelf kaarsen maken met sojawas begint met het kiezen van de juiste soort sojawas. Er bestaan namelijk verschillende sojawassen voor verschillende toepassingen. Voor een kaars die in een glas of potje blijft zitten gebruik je een container-sojawas, terwijl je voor een vrijstaande kaars uit een mal een steviger type pillar-sojawas nodig hebt.
Daarna spelen ook de lont, verwerkingstemperatuur, eventuele geurolie of kleurstof en de manier van afkoelen een belangrijke rol. Op deze pagina leggen we stap voor stap uit hoe je zelf kaarsen met sojawas maakt en waar je specifiek bij deze wassoort op moet letten.
Wat is sojawas?
Sojawas is een plantaardige kaarsenwas op basis van sojaolie. Voor het maken van kaarsen bestaan verschillende formuleringen die zijn afgestemd op specifieke toepassingen.
De benaming sojawas alleen zegt daarom niet voldoende over wat je ermee kunt maken. Controleer altijd of de specifieke was bedoeld is voor containerkaarsen, vrijstaande vormkaarsen of een andere toepassing.
Welke sojawas heb je nodig?
De belangrijkste eerste vraag is welk type kaars je wilt maken. Bij sojawas is vooral het onderscheid tussen container-sojawas en pillar-sojawas belangrijk.
| Je wilt maken | Geschikt type sojawas |
|---|---|
| Geurkaars in glas | Container-sojawas |
| Kaars in een potje | Container-sojawas |
| Kaars in een geschikte keramische of andere houder | Container-sojawas |
| Stompkaars uit een mal | Pillar-sojawas |
| Vormkaars | Pillar-sojawas |
| Vrijstaande decoratieve kaars | Pillar-sojawas |
Wil je sojawas eerst vergelijken met paraffine, bijenwas en andere wassoorten? Bekijk dan onze keuzehulp welke kaarsenwas kiezen voor zelf kaarsen maken.
Wat is container-sojawas?
Container-sojawas is ontwikkeld voor kaarsen die in een houder blijven zitten. Denk aan kaarsen in glazen, potjes en andere geschikte containers.
Deze was hoeft na het afkoelen niet zelfstandig zijn vorm te behouden. Eigenschappen zoals de verwerking in een container, hechting aan de houder, het oppervlak en de combinatie met geurolie kunnen hierbij belangrijk zijn.
Gebruik container-sojawas daarom niet automatisch voor een kaars die na het maken uit een mal moet worden gehaald en zelfstandig moet blijven staan.
Wat is pillar-sojawas?
Pillar-sojawas is ontwikkeld voor vrijstaande kaarsen en is steviger dan een typische containerwas. Na het afkoelen moet de kaars voldoende vormvast zijn om uit een mal te kunnen worden gehaald en zonder houder te blijven staan.
Dit type sojawas kun je afhankelijk van de productspecificaties gebruiken voor bijvoorbeeld stompkaarsen, vormkaarsen en andere gegoten vrijstaande kaarsen.
Wat heb je nodig om kaarsen met sojawas te maken?
Welke materialen je nodig hebt hangt af van het soort sojakaars, maar de basis bestaat meestal uit:
- een geschikte container- of pillar-sojawas;
- een passende kaarsenlont;
- een geschikt glas, potje of kaarsenmal;
- een smeltpan, gietkan of geschikte smeltketel;
- een thermometer;
- een nauwkeurige weegschaal;
- hulpmiddelen om de lont te bevestigen en te centreren;
- eventueel geurolie die geschikt is voor kaarsen;
- eventueel kleurstof die geschikt is voor de gebruikte sojawas.
Een uitgebreider overzicht vind je bij wat heb je nodig om zelf kaarsen te maken.
Stap 1: bepaal welke sojakaars je wilt maken
Begin niet direct met het smelten van de was. Bepaal eerst of je een kaars in een houder of een vrijstaande vormkaars wilt maken.
Voor een kaars in glas of potje kies je een container-sojawas. Voor een kaars die uit een mal wordt gehaald kies je een daarvoor geschikte pillar-sojawas.
Controleer daarna de productspecificaties van de gekozen was. Die informatie is leidend voor onder andere verwerkingstemperaturen, geurbelasting en uitharding.
Stap 2: kies de juiste lont
De juiste lont wordt niet alleen bepaald door de diameter van de kaars. Ook het type sojawas, de container of vorm en eventuele geur- en kleurstoffen hebben invloed op het brandgedrag.
Gebruik daarom een lontadvies voor de specifieke was als uitgangspunt en controleer de uiteindelijke combinatie altijd met een brandtest.
Meer hierover lees je in welke kaarsenlont kiezen voor zelf kaarsen maken.
Stap 3: bereid het glas, potje of de mal voor
Maak je een containerkaars, zorg dan dat de gebruikte houder schoon, droog, onbeschadigd en geschikt is voor het maken en branden van kaarsen.
Bevestig de lont op de juiste plaats en centreer deze zorgvuldig. Een lont die duidelijk uit het midden staat kan later een ongelijkmatige smeltpoel veroorzaken.
Maak je een vrijstaande kaars, bereid dan de kaarsenmal en lont voor volgens de werkwijze van de gebruikte mal.
Stap 4: weeg de sojawas af
Weeg de benodigde hoeveelheid sojawas nauwkeurig af. Werken op gewicht maakt het gemakkelijker om later dezelfde kaars opnieuw te maken en om eventuele geur- en kleurstoffen nauwkeurig te doseren.
Noteer bij testkaarsen welk type sojawas en welke hoeveelheid je hebt gebruikt.
Stap 5: smelt de sojawas
Smelt de sojawas langzaam en gecontroleerd en controleer de temperatuur met een thermometer.
Er bestaat geen universele smelt- of verwerkingstemperatuur voor alle sojawas. Container-sojawassen en pillar-sojawassen kunnen verschillende verwerkingsvoorschriften hebben en ook producten binnen dezelfde groep kunnen onderling verschillen.
Volg daarom altijd de productspecificaties van de specifieke sojawas die je gebruikt.
Meer over smeltpannen, au bain-marie en smeltketels lees je bij kaarsenwas smelten: hoe doe je dat veilig.
Op welke temperatuur moet je sojawas smelten?
Het smeltpunt van sojawas is niet automatisch hetzelfde als de aanbevolen verwerkingstemperatuur. De was kan al vloeibaar zijn terwijl volgens de productinformatie een andere temperatuur wordt aanbevolen voor verdere verwerking.
Gebruik daarom geen algemene temperatuur voor iedere sojawas. Controleer de informatie van het specifieke product en meet de temperatuur tijdens het maken.
Stap 6: voeg eventueel kleurstof toe
Wil je een gekleurde sojakaars maken, controleer dan eerst of de gekozen kleurstof geschikt is voor de specifieke sojawas.
Niet iedere door-en-door kleurstof is geschikt voor iedere wassoort. Gebruik daarom niet automatisch een kleurstof die bijvoorbeeld alleen voor paraffine en stearine is ontwikkeld in sojawas.
Meng uitsluitend een geschikte kleurstof volgens de productinstructies door de vloeibare was.
Meer over door-en-door kleurstof, pigment en decoratieve kleurmethoden lees je bij kaarsen kleuren: welke kleurstof gebruik je.
Stap 7: voeg eventueel geurolie toe
Sojawas wordt veel gebruikt voor het maken van geurkaarsen. Gebruik daarvoor een geurolie waarvan volgens de productinformatie vaststaat dat deze geschikt is voor kaarsen.
De aanbevolen hoeveelheid geurolie verschilt per was én per geurstof. De maximale geurbelasting van een sojawas is bovendien niet automatisch het percentage dat je moet gebruiken.
Sommige sterk geconcentreerde geuroliën kunnen bijvoorbeeld een veel lagere aanbevolen dosering hebben dan de maximale hoeveelheid geurstof die een bepaalde sojawas technisch kan verwerken.
Volg daarom altijd zowel de dosering van de geurolie als de specificaties van de gebruikte sojawas.
Meer hierover lees je bij geurolie voor kaarsen: welke gebruik je en hoeveel.
Op welke temperatuur voeg je geurolie aan sojawas toe?
Ook hiervoor bestaat geen temperatuur die voor iedere sojawas en geurolie hetzelfde is.
Gebruik de verwerkingsinformatie van de gebruikte sojawas en geurolie als uitgangspunt. Voeg de afgemeten geurstof toe aan vloeibare was en meng deze rustig en zorgvuldig volgens de aanwijzingen voor de gebruikte grondstoffen.
Stap 8: giet de sojawas
Giet de was op de aanbevolen giettemperatuur van het specifieke product in de voorbereide container of mal.
Er bestaat geen universele giettemperatuur voor alle sojawas. De optimale temperatuur kan worden beïnvloed door de samenstelling van de was, container of mal, eventuele toevoegingen en omstandigheden tijdens het afkoelen.
Giet rustig en zorg dat de lont tijdens en na het gieten correct gepositioneerd blijft.
Maak je een vrijstaande kaars in een mal? Bekijk dan ook kaarsen gieten: zo giet je zelf kaarsen in een mal.
Stap 9: laat de sojakaars rustig afkoelen
Zet de pas gegoten kaars op een stabiele plaats en laat deze rustig afkoelen. Vermijd grote temperatuurwisselingen, sterke tocht en onnodig verplaatsen tijdens het stollen.
Bij een containerkaars kunnen temperatuurverschillen invloed hebben op het uiterlijk en de zichtbare aansluiting tussen was en houder. Bij een vormkaars moet de was voldoende zijn afgekoeld en uitgehard voordat deze uit de mal wordt gehaald.
Stap 10: laat de sojakaars voldoende uitharden
Een kaars die volledig gestold lijkt, is niet automatisch klaar om meteen volledig te beoordelen.
De aanbevolen uithardingstijd verschilt per sojawas en toepassing. Vooral bij geurkaarsen kan de rusttijd invloed hebben op het moment waarop je geur- en brandprestaties beoordeelt.
Volg daarom de productspecificatie van de gebruikte was. Vergelijk je meerdere testkaarsen, geef ze dan dezelfde uithardingstijd.
Stap 11: voer een brandtest uit
Een zelfgemaakte sojakaars moet uiteindelijk als complete combinatie worden beoordeeld. Test daarom de was, lont, diameter, eventuele geurolie, kleurstof en container of vorm samen.
Let tijdens de brandtest onder andere op:
- de grootte en stabiliteit van de vlam;
- de ontwikkeling van de smeltpoel;
- eventuele tunneling;
- rook- of roetvorming;
- het gedrag van de lont;
- de geurafgifte bij een geurkaars;
- de temperatuur en het gedrag van een eventuele container.
Verander wanneer een test niet goed verloopt bij voorkeur één variabele tegelijk.
Waarom wordt de bovenkant van mijn sojakaars niet glad?
Sojawas kan tijdens het afkoelen een ander oppervlak krijgen dan bijvoorbeeld een traditionele paraffinewas. Een ruwe, golvende of iets onregelmatige bovenkant betekent daarom niet automatisch dat de kaars mislukt is.
Het resultaat kan onder andere worden beïnvloed door de specifieke sojawas, giettemperatuur, toevoegingen en afkoelomstandigheden.
Krijg je steeds hetzelfde ongewenste resultaat, noteer dan je werkwijze en verander bij een volgende test één factor tegelijk.
Wat is frosting bij sojawas?
Bij sojawas kan een lichte witte of kristalachtige waas zichtbaar worden die vaak frosting wordt genoemd. Dit hangt samen met de kristalstructuur van de was en is vooral een uiterlijk verschijnsel.
De mate waarin het zichtbaar wordt kan worden beïnvloed door de specifieke was, verwerking en temperatuurwisselingen. Frosting betekent niet automatisch dat de kaars niet bruikbaar is.
Waarom hecht sojawas niet overal hetzelfde aan het glas?
Bij containerkaarsen kunnen plekken zichtbaar worden waar de was optisch minder strak tegen het glas aansluit. Dit wordt vaak als een cosmetisch verschil gezien.
De gebruikte containerwas, temperatuur van de was en houder en het afkoelproces kunnen het uiterlijk beïnvloeden.
Zorg in ieder geval dat de container schoon en droog is en volg de verwerkingsinformatie van de gebruikte container-sojawas.
Waarom tunnelt mijn sojakaars?
Wanneer bij het branden vooral rond de lont was smelt en langs de buitenzijde veel vaste was achterblijft, kan sprake zijn van tunneling.
Een mogelijke oorzaak is een lont die onvoldoende bij de diameter, was en samenstelling van de kaars past. Ook de manier waarop de kaars wordt getest en gebruikt speelt mee.
Controleer daarom niet alleen de lontmaat, maar beoordeel de complete combinatie.
Waarom ruikt mijn sojakaars niet sterk genoeg?
Een zwakke geurafgifte betekent niet automatisch dat er te weinig geurolie is gebruikt.
Mogelijke oorzaken zijn onder andere:
- de combinatie van sojawas en geurolie;
- de gebruikte dosering;
- de verwerking van de geurstof;
- de lontkeuze;
- een onvoldoende ontwikkelde smeltpoel;
- onvoldoende uithardingstijd.
Voeg daarom niet automatisch meer geurolie toe voordat andere mogelijke oorzaken zijn gecontroleerd.
Waarom komt er olie op mijn sojakaars?
Een olieachtig oppervlak of kleine druppeltjes kunnen erop wijzen dat de geurstof niet goed in de was is opgenomen.
Een te hoge geurbelasting, een ongeschikte combinatie van was en geurstof of de gevolgde verwerking kunnen hierbij een rol spelen.
Controleer de productinformatie en verander bij een volgende test bij voorkeur één variabele tegelijk.
Problemen met zelfgemaakte sojakaarsen oplossen
Bij sojawas kunnen uiterlijk, geurafgifte en brandgedrag door verschillende factoren worden beïnvloed. Ga bij een probleem systematisch te werk en verander niet tegelijk de was, lont, geurstof en verwerking.
Een uitgebreider overzicht vind je bij problemen bij zelf kaarsen maken: oorzaken en oplossingen.
Noteer je recept en testresultaten
Wanneer je verschillende combinaties uitprobeert, is het verstandig om je werkwijze vast te leggen.
Noteer bijvoorbeeld:
- welke sojawas en productiebatch je gebruikt;
- de hoeveelheid was;
- het type en de maat van de lont;
- de diameter en het type container of mal;
- eventuele geurolie en dosering;
- eventuele kleurstof;
- de verwerkings- en giettemperaturen;
- de omstandigheden tijdens het afkoelen;
- de uithardingstijd;
- het resultaat van de brandtest.
Zo kun je een geslaagde combinatie later gemakkelijker reproduceren en een minder geslaagde test gericht verbeteren.
Sojawas of toch een andere kaarsenwas?
Sojawas is één van de verschillende mogelijkheden voor het zelf maken van kaarsen. Welke was het meest geschikt is hangt af van wat je wilt maken en welke eigenschappen je belangrijk vindt.
Voor sommige toepassingen kan paraffine, bijenwas, koolzaadwas of een andere was of wasmix een betere keuze zijn.
Vergelijk de mogelijkheden in onze keuzehulp voor kaarsenwas.
Van sojawas naar een complete zelfgemaakte kaars
Het werken met sojawas volgt uiteindelijk dezelfde basisprincipes als andere zelfgemaakte kaarsen: kies de juiste was en lont, werk met gecontroleerde temperaturen, gebruik alleen geschikte toevoegingen en test de uiteindelijke combinatie.
Wil je het volledige basisproces bekijken? Ga dan terug naar zelf kaarsen maken: stap voor stap.
Sojawas en materialen bekijken
Wil je na het lezen bekijken welke kaarsenwas en materialen beschikbaar zijn? Bekijk dan het assortiment kaarsenwas voor zelf kaarsen maken. Controleer bij sojawas altijd of het specifieke product bedoeld is voor containerkaarsen, vrijstaande kaarsen of een andere toepassing.
Veelgestelde vragen over kaarsen maken met sojawas
Kun je zelf kaarsen maken met sojawas?
Ja. Sojawas is verkrijgbaar in verschillende formuleringen voor het maken van kaarsen. Kies een container-sojawas voor kaarsen die in een houder blijven en een geschikte pillar-sojawas voor vrijstaande kaarsen uit een mal.
Welke sojawas gebruik je voor een kaars in glas?
Voor een kaars in een glas, potje of andere geschikte houder gebruik je een container-sojawas. Deze is ontwikkeld om tijdens het gebruik in de container te blijven.
Welke sojawas gebruik je voor een stomp- of vormkaars?
Voor een vrijstaande stomp- of vormkaars gebruik je een geschikte pillar-sojawas. Deze is steviger en ontwikkeld om na het afkoelen uit een mal te worden gehaald en zelfstandig zijn vorm te behouden.
Kun je dezelfde sojawas gebruiken voor een kaars in glas en een vormkaars?
Niet automatisch. Container-sojawas en pillar-sojawas zijn voor verschillende toepassingen ontwikkeld. Controleer daarom altijd de productspecificatie van de gebruikte was.
Op welke temperatuur moet je sojawas smelten?
Er bestaat geen universele smelttemperatuur voor alle sojawas. Het smeltpunt en de aanbevolen verwerkingstemperatuur kunnen per specifieke was verschillen. Volg daarom de productinformatie en controleer de temperatuur met een thermometer.
Op welke temperatuur moet je sojawas gieten?
Ook de aanbevolen giettemperatuur verschilt per sojawas en toepassing. De container of mal, toevoegingen en omstandigheden tijdens het afkoelen kunnen eveneens invloed hebben. Volg daarom de verwerkingsinformatie van de specifieke was.
Hoeveel geurolie kun je aan sojawas toevoegen?
Dat verschilt per sojawas en geurolie. De maximale geurbelasting van de was is niet automatisch de aanbevolen dosering van de geurstof. Houd daarom rekening met zowel de productspecificatie van de was als de dosering van de specifieke geurolie.
Hoe lang moet een sojakaars uitharden?
De aanbevolen uithardingstijd verschilt per sojawas en toepassing. Volg de productspecificatie van de gebruikte was en geef vergelijkbare testkaarsen dezelfde rusttijd voordat je de geur- en brandprestaties beoordeelt.
Wat is frosting bij sojawas?
Frosting is een witte of kristalachtige waas die bij sojawas zichtbaar kan worden. Het hangt samen met de structuur van de was en is vooral een uiterlijk verschijnsel. Het betekent niet automatisch dat de kaars niet bruikbaar is.
Moet je een zelfgemaakte sojakaars brandtesten?
Ja. Test iedere nieuwe combinatie van sojawas, lont, diameter, container of mal en eventuele geur- en kleurstoffen. Alleen zo kun je beoordelen hoe de complete kaars daadwerkelijk brandt.