Problemen bij zelf kaarsen maken: oorzaken en oplossingen

Een zelfgemaakte kaars lukt niet altijd direct zoals je had verwacht. De kaars kan na het gieten inzakken, een gat rond de lont krijgen, niet mooi glad worden of moeilijk uit de mal komen. Tijdens het branden kunnen weer andere problemen ontstaan, zoals tunneling, een te grote of kleine vlam, een verdrinkende lont, roetvorming of een tegenvallende geurafgifte.

De oorzaak ligt meestal niet bij één afzonderlijk onderdeel. Kaarsenwas, lont, diameter, geur- en kleurstoffen, verwerkingstemperatuur, gietmethode en afkoeling werken allemaal samen. Gebruik deze pagina daarom als probleemoplosser voor kaarsen die je zelf hebt gemaakt en verander bij een nieuwe test bij voorkeur maar één onderdeel tegelijk.

Begin met deze controle als een zelfgemaakte kaars mislukt

Controleer voordat je een detail gaat aanpassen eerst de basis:

Is de gebruikte kaarsenwas geschikt voor het type kaars dat je hebt gemaakt?
Past de lont bij de was, diameter en eventuele toevoegingen?
Heb je de verwerkingsinformatie van de gebruikte was gevolgd?
Zijn geurolie en kleurstof geschikt voor de gebruikte kaarsenwas?
Heb je de grondstoffen nauwkeurig gedoseerd?
Heeft de kaars voldoende tijd gekregen om af te koelen en uit te harden?
Heb je de complete kaars met een brandtest beoordeeld?

Twijfel je al over de basisgrondstoffen? Bekijk dan eerst welke kaarsenwas kiezen en welke kaarsenlont kiezen.

Mijn zelfgemaakte kaars brandt niet goed

Wanneer een zelfgemaakte kaars niet goed brandt, kijk dan naar de complete combinatie van was, lont en formaat. Ook geurolie, kleurstof en de vorm of container kunnen invloed hebben.

Een lont die goed functioneert in een kleine ongeparfumeerde paraffinekaars hoeft bijvoorbeeld niet hetzelfde resultaat te geven in een bredere sojakaars met geurolie.

Maak daarom bij een nieuwe combinatie eerst een testkaars en beoordeel het brandgedrag voordat je meerdere exemplaren maakt.

Waarom tunnelt mijn zelfgemaakte kaars?

Bij tunneling smelt tijdens het branden voornamelijk de was direct rond de lont, terwijl langs de buitenzijde een duidelijke rand vaste was blijft staan. De kaars brandt daardoor als het ware steeds verder door een tunnel naar beneden.

Mogelijke oorzaken zijn onder andere:

een lont die onvoldoende bij de diameter en gebruikte was past;
een ongeschikte lont voor de samenstelling van de kaars;
geur- of kleurstoffen die het brandgedrag veranderen;
een ongunstige brandtest of een te korte eerste brandperiode.

Controleer eerst of de lont volgens de beschikbare lontinformatie bij de gebruikte was en diameter past. Blijft de smeltpoel tijdens een goede brandtest structureel veel te klein, test dan een aangepaste lontcombinatie.

Meer hierover lees je bij de juiste kaarsenlont kiezen.

Waarom verdrinkt de lont?

Een verdrinkende lont komt zo laag in de vloeibare was te staan dat de vlam steeds kleiner wordt of volledig uitgaat.

Mogelijke oorzaken zijn:

een lont die niet goed bij de kaars past;
een te kort afgewerkte lont;
een lont die tijdens het maken verkeerd is geplaatst;
een ongunstige combinatie van was, geurstof en lont;
een te diepe hoeveelheid vloeibare was rond de lont.

Controleer de plaatsing en lengte van de lont en beoordeel bij een volgende test of een andere lontkeuze beter bij de gebruikte kaars past.

Waarom is de vlam van mijn kaars te klein?

Een zeer kleine of zwakke vlam kan erop wijzen dat de lont onvoldoende vloeibare was kan transporteren of niet goed bij de samenstelling van de kaars past.

Mogelijke oorzaken zijn onder andere een te kleine lont, een verkeerde lont voor de gebruikte was, een te kort afgewerkte lont of een combinatie met geur- of kleurstoffen die anders brandt dan verwacht.

Ga niet automatisch meerdere lontmaten groter. Maak een nieuwe testkaars en pas bij voorkeur één variabele tegelijk aan.

Waarom is de vlam van mijn kaars te groot?

Een opvallend grote of onrustige vlam kan erop wijzen dat de lont te groot is voor de betreffende kaars of dat de lont te lang is.

Ook toevoegingen kunnen invloed hebben op het brandgedrag. Een te grote vlam kan samengaan met een te grote of diepe smeltpoel, snelle verbranding en extra rook- of roetvorming.

Stop een brandtest wanneer het gedrag onveilig lijkt en test de kaars opnieuw met een beter afgestemde combinatie.

Waarom walmt of roet mijn zelfgemaakte kaars?

Zichtbare rook of zwarte roetvorming kan verschillende oorzaken hebben:

een te grote lont;
een te lange lont;
een onrustige of te grote vlam;
tocht tijdens het branden;
een verkeerde combinatie van was en lont;
een ongeschikte of te hoge hoeveelheid toevoegingen.

Controleer eerst de lont en vlam. Blijft dezelfde combinatie tijdens meerdere gecontroleerde testen overmatig roeten, pas dan het recept of de lontkeuze aan.

Waarom ontstaat er een bolletje aan de lont?

Bij sommige lonten kan tijdens het branden aan de bovenzijde een verdikking ontstaan. Dit wordt vaak mushrooming genoemd omdat de top van de lont op een klein paddenstoeltje kan lijken.

Een kleine verdikking hoeft niet direct een probleem te zijn, maar sterke mushrooming kan samengaan met een te grote lont, een hoge brandstoftoevoer of een bepaalde combinatie van was en toevoegingen.

Wordt de verdikking groot en gaat de kaars daarbij onrustig, roetend of met een te grote vlam branden, beoordeel dan de lontkeuze opnieuw.

Waarom brandt mijn zelfgemaakte kaars scheef?

Wanneer de smeltpoel duidelijk meer naar één kant ontstaat, controleer dan eerst of de lont daadwerkelijk in het midden van de kaars of container staat.

Een lont die tijdens het gieten is verschoven kan een ongelijkmatige warmteverdeling veroorzaken. Ook tocht kan de vlam steeds naar dezelfde kant laten bewegen.

Gebruik bij containerkaarsen een geschikte lontcentreerder en voer brandtesten op een tochtvrije plaats uit.

Waarom zakt mijn kaars in na het gieten?

Kaarsenwas kan tijdens het afkoelen krimpen. Daardoor kan rond de lont of in het midden van een gegoten kaars een kuil ontstaan.

Hoe sterk dit gebeurt hangt onder andere af van:

de gebruikte kaarsenwas;
het formaat en de dikte van de kaars;
de giettemperatuur;
de snelheid en gelijkmatigheid van het afkoelen.

Een ingezakte bovenkant betekent daarom niet automatisch dat de was verkeerd is. Bij sommige wassen en vormkaarsen kan een tweede gieting nodig zijn om een krimpholte op te vullen.

Meer over dit proces lees je bij kaarsen gieten in een mal.

Waarom ontstaat er een gat rond de lont?

Een gat rond de lont ontstaat vaak doordat de was tijdens het stollen krimpt. Bij dikkere kaarsen kan de buitenzijde al stevig zijn terwijl de was dieper in de kaars nog afkoelt en verder krimpt.

Soms is een krimpholte van bovenaf duidelijk zichtbaar, maar een holte kan ook onder een gesloten oppervlak zitten.

Volg de verwerkingsinformatie van de gebruikte was en controleer bij vormkaarsen of het betreffende product een werkwijze met bijgieten voorschrijft of aanbeveelt.

Waarom zitten er verborgen holtes in mijn kaars?

Bij sommige gegoten kaarsen kan onder een ogenschijnlijk glad oppervlak een holte ontstaan. Dit kan gebeuren wanneer de buitenzijde eerder stolt dan de warmere was in het midden.

De mate waarin dit optreedt verschilt per was, kaarsvorm en verwerking. Een verborgen holte rond de lont kan later invloed hebben op de afwerking of het brandgedrag.

Krijg je dit probleem regelmatig, controleer dan de verwerkings- en gietinformatie van de was en noteer bij testkaarsen de gebruikte temperaturen en afkoelomstandigheden.

Waarom ontstaan luchtbellen in mijn kaars?

Lucht kan tijdens het mengen of gieten in de vloeibare was terechtkomen. Ook een complexe mal kan ervoor zorgen dat lucht moeilijk kan ontsnappen.

Probeer:

rustig te mengen;
de was gecontroleerd te gieten;
onnodig opschuimen of krachtig roeren te vermijden;
de voor de gebruikte was aanbevolen verwerkingstemperaturen te volgen.

Keren luchtbellen bij iedere test op dezelfde plaats terug, kijk dan ook naar de vorm van de mal en de manier waarop deze wordt gevuld.

Waarom scheurt mijn zelfgemaakte kaars?

Scheuren kunnen ontstaan wanneer verschillende delen van de kaars tijdens het afkoelen ongelijk krimpen.

De gebruikte was, het formaat van de kaars, de giettemperatuur en grote temperatuurverschillen tijdens het afkoelen kunnen allemaal een rol spelen.

Laat een pas gegoten kaars daarom rustig afkoelen en probeer het proces niet geforceerd te versnellen door de kaars direct zeer koud te zetten.

Waarom wordt de bovenkant van mijn kaars niet glad?

Een ruwe, golvende of oneffen bovenkant kan verschillende oorzaken hebben. De gebruikte was, giettemperatuur, omgevingstemperatuur, toevoegingen en snelheid van afkoelen kunnen allemaal invloed hebben.

Bij bepaalde natuurlijke wassen komt een minder volledig glad oppervlak bovendien vaker voor. Een visueel onregelmatig oppervlak betekent niet automatisch dat de kaars technisch mislukt is.

Noteer je verwerking wanneer je een gladder of consistenter resultaat wilt bereiken en verander bij een volgende test één factor tegelijk.

Wat is frosting bij sojawas?

Frosting is een witte of kristalachtige waas die bij sojawas en andere plantaardige wassen zichtbaar kan worden. Dit hangt samen met kristallisatie in de was.

Frosting is vooral een uiterlijk verschijnsel en betekent niet automatisch dat de kaars slecht brandt of onbruikbaar is. Temperatuur tijdens verwerking, afkoeling en latere temperatuurwisselingen kunnen invloed hebben op hoe zichtbaar het wordt.

Werk je met sojawas? Bekijk dan ook kaarsen maken met sojawas.

Waarom ontstaan er witte plekken of kristallen op plantaardige was?

Bij plantaardige kaarsenwas kunnen tijdens of na het afkoelen lichte plekken, strepen of een kristalachtige structuur ontstaan. Dit wordt afhankelijk van het verschijnsel onder andere frosting of bloom genoemd.

Het is vaak een cosmetisch gevolg van de kristalstructuur van de was en hoeft het brandgedrag niet te beïnvloeden.

Volg bij terugkerende problemen de verwerkingsinformatie van de specifieke plantaardige was. Gebruik geen algemene giettemperatuur van een andere wassoort als oplossing.

Waarom hecht mijn kaarsenwas niet overal aan het glas?

Bij containerkaarsen kunnen plekken ontstaan waar de was optisch van het glas lijkt los te komen. Dit wordt ook wel slechte glashechting, pull-away of wet spots genoemd.

De term wet spot betekent hierbij niet dat er daadwerkelijk water in de kaars zit.

Mogelijke invloeden zijn:

temperatuur van de was tijdens het gieten;
temperatuur van het glas;
omgevingstemperatuur;
afkoelsnelheid;
de eigenschappen van de gebruikte containerwas.

Zorg dat de container schoon, droog en geschikt voor kaarsen is en volg de verwerkingsinformatie van de gebruikte was. Een niet volledig egale hechting is bij sommige natuurlijke wassen vooral cosmetisch.

Waarom ruikt mijn zelfgemaakte geurkaars nauwelijks?

Wanneer een zelfgemaakte geurkaars weinig geur afgeeft, is meer geurolie toevoegen niet automatisch de oplossing.

Mogelijke oorzaken zijn:

de combinatie van was en geurolie;
een ongeschikte dosering;
de temperatuur waarop de geurstof is verwerkt;
onvoldoende of onjuiste menging;
de gebruikte lont;
een onvoldoende ontwikkelde smeltpoel;
onvoldoende uithardingstijd.

Controleer eerst de productspecificaties en het volledige recept. Meer uitleg vind je bij geurolie voor kaarsen: welke gebruik je en hoeveel en zelf geurkaarsen maken.

Waarom komt er olie op het oppervlak van mijn geurkaars?

Olieachtige plekjes of druppeltjes kunnen erop wijzen dat de geurstof niet goed in de was is opgenomen.

Mogelijke oorzaken zijn onder andere:

een te hoge geurbelasting;
een geurolie die niet goed bij de gebruikte was past;
een ongeschikte verwerkingstemperatuur;
onvoldoende menging.

Controleer zowel de dosering van de specifieke geurolie als de maximale geurbelasting en verwerking van de gebruikte was. De maximale geurbelasting van de was is niet automatisch de juiste dosering voor iedere geurolie.

Waarom is de kleur van mijn kaars ongelijk?

Kleurverschillen of vlekken kunnen ontstaan wanneer de kleurstof onvoldoende gelijkmatig is verdeeld, niet geschikt is voor de gebruikte was of per batch anders is gedoseerd.

Ook de natuurlijke kleur en kristalstructuur van bepaalde wassen kunnen het uiterlijk beïnvloeden.

Gebruik alleen kleurstoffen die voor de gebruikte kaarsenwas geschikt zijn en noteer de dosering wanneer je kleuren later wilt reproduceren.

Meer hierover lees je bij kaarsen kleuren: welke kleurstof gebruik je.

Waarom komt mijn kaars niet uit de mal?

Laat een vormkaars volledig afkoelen en voldoende uitharden voordat je probeert deze uit de mal te verwijderen.

Blijft de kaars vastzitten, controleer dan:

of de gebruikte was geschikt is voor vorm- of pillar-kaarsen;
of de mal schoon en onbeschadigd is;
of de kaars volledig is afgekoeld;
of de specifieke mal een eigen losmethode heeft.

Een zachte containerwas is bijvoorbeeld ontwikkeld om in een houder te blijven en is niet automatisch geschikt voor een vrijstaande kaars uit een mal.

Waarom breekt mijn kaars wanneer ik hem uit de mal haal?

Een kaars kan beschadigen wanneer deze te vroeg uit de mal wordt gehaald. Ook een was die niet geschikt is voor de vorm, een complexe mal of dunne uitstekende delen kunnen het lossen moeilijker maken.

Laat de kaars volledig afkoelen en volg de losmethode van de gebruikte mal. Forceer de kaars niet wanneer deze nog duidelijk vastzit.

Waarom vervormt mijn zelfgemaakte kaars?

Een vormkaars kan vervormen wanneer deze wordt verplaatst of uit de mal wordt gehaald voordat de was voldoende is afgekoeld en uitgehard.

Ook een te zachte was voor de gekozen toepassing kan een oorzaak zijn. Controleer daarom of de gebruikte was daadwerkelijk geschikt is voor vrijstaande kaarsen.

Waarom lukt dezelfde kaars de volgende keer anders?

Bij zelf kaarsen maken kunnen kleine verschillen in grondstoffen en verwerking zichtbaar worden in het eindresultaat.

Denk aan verschillen in:

productiebatch van de was;
hoeveelheid geur- of kleurstof;
lont en lontpositie;
verwerkings- en giettemperatuur;
omgevingstemperatuur;
afkoeling en uitharding.

Daarom is het verstandig om succesvolle recepten en testresultaten vast te leggen.

Problemen oplossen met één wijziging per test

De beste manier om een probleem systematisch te onderzoeken is bij iedere test slechts één variabele te veranderen.

Wanneer je tegelijkertijd de lont, hoeveelheid geurolie, giettemperatuur en was verandert en de volgende kaars beter is, weet je niet welke aanpassing daarvoor verantwoordelijk was.

Noteer minimaal:

de gebruikte was en batch;
het gewicht van de was;
het lonttype en de lontmaat;
de diameter van de kaars of container;
geurolie en dosering;
kleurstof en dosering;
verwerkings- en giettemperaturen;
afkoelomstandigheden;
uithardingstijd;
resultaten van de brandtest.

Wanneer is een afwijking alleen cosmetisch?

Niet ieder zichtbaar verschil betekent dat de zelfgemaakte kaars technisch mislukt is. Frosting bij plantaardige was, een minder volledig glad oppervlak en bepaalde zichtbare verschillen in glashechting kunnen voornamelijk cosmetisch zijn.

Dat betekent echter niet dat je een nieuwe kaars alleen op uiterlijk moet beoordelen. Voer altijd een brandtest uit wanneer de kaars bedoeld is om daadwerkelijk te branden.

Wanneer moet je een brandtest stoppen?

Stop de test wanneer de kaars onveilig lijkt te branden. Denk bijvoorbeeld aan een extreem grote of onrustige vlam, sterke rook- of roetvorming, een problematisch hete container of ander gedrag waarbij je de veiligheid niet kunt beoordelen.

Laat een brandende testkaars nooit onbeheerd achter. Test alleen op een stabiele, hittebestendige plaats en houd brandbare materialen uit de directe omgeving.

Ga terug naar de oorzaak in plaats van alleen het gevolg

Wanneer een zelfgemaakte kaars niet lukt, probeer dan niet alleen het zichtbare probleem te repareren. Zoek eerst naar de onderliggende oorzaak.

Een kuil kan bijvoorbeeld samenhangen met krimp tijdens het afkoelen, terwijl tunneling eerder richting de combinatie van lont, was en diameter wijst. Een zwakke geur hoeft niet door te weinig geurolie te komen en frosting bij sojawas is niet automatisch een productiefout.

Door was, lont, toevoegingen en verwerking afzonderlijk te beoordelen krijg je uiteindelijk een veel betrouwbaarder kaarsenrecept.

Wil je het volledige maakproces opnieuw nalopen? Ga dan terug naar zelf kaarsen maken: stap voor stap.

Benodigdheden voor een volgende test bekijken

Wil je na het vaststellen van de mogelijke oorzaak bekijken welke hulpmiddelen je nodig hebt voor een volgende test? Bekijk dan het assortiment hulpmiddelen voor zelf kaarsen maken.

Veelgestelde vragen over problemen bij zelf kaarsen maken

Waarom brandt mijn zelfgemaakte kaars niet goed?

Controleer de complete combinatie van kaarsenwas, lont, diameter en eventuele geur- en kleurstoffen. Een lont die in de ene kaars goed werkt kan in een andere combinatie anders presteren. Pas bij een nieuwe test bij voorkeur één onderdeel tegelijk aan.

Waarom tunnelt mijn zelfgemaakte kaars?

Tunneling kan onder andere ontstaan wanneer de lont onvoldoende bij de diameter, gebruikte was en samenstelling van de kaars past. Ook de manier waarop de kaars wordt getest en de brandduur spelen mee. Controleer daarom de volledige combinatie.

Waarom zakt mijn kaars in na het gieten?

Kaarsenwas kan tijdens het afkoelen krimpen. Vooral bij dikkere gegoten kaarsen kan daardoor rond de lont of in het midden een kuil of holte ontstaan. Bij sommige wassen en toepassingen kan bijgieten nodig zijn.

Wat is frosting bij sojawas?

Frosting is een witte of kristalachtige waas die bij sojawas en andere plantaardige wassen kan ontstaan. Het is vooral een cosmetisch gevolg van de kristalstructuur van de was en betekent niet automatisch dat de kaars technisch mislukt is.

Wat zijn wet spots bij een kaars in glas?

Wet spots zijn zichtbare plekken waar de was optisch minder strak tegen het glas aansluit. De term betekent niet dat er water in de kaars zit. Temperatuur, afkoeling en de eigenschappen van de gebruikte containerwas kunnen invloed hebben.

Waarom ruikt mijn zelfgemaakte geurkaars niet sterk genoeg?

Een zwakke geurafgifte kan onder andere samenhangen met de combinatie van was en geurolie, de dosering, verwerking, lont, smeltpoel en uithardingstijd. Meer geurolie toevoegen is daarom niet automatisch de oplossing.

Waarom komt er olie op mijn zelfgemaakte geurkaars?

Een olieachtig oppervlak kan erop wijzen dat de geurstof niet goed in de was is opgenomen. Controleer de dosering van de specifieke geurolie, de maximale geurbelasting van de was en de gevolgde verwerking.

Waarom komt mijn zelfgemaakte kaars niet uit de mal?

De kaars kan nog onvoldoende zijn afgekoeld, de gebruikte was kan niet geschikt zijn voor vormkaarsen of de mal kan een specifieke losmethode vereisen. Controleer eerst was, mal en uitharding voordat je de kaars forceert.

Hoe los je problemen bij zelf kaarsen maken het beste op?

Noteer je recept en verander bij iedere nieuwe test slechts één variabele. Zo kun je bepalen of bijvoorbeeld de was, lont, geurstof, dosering, temperatuur of afkoeling verantwoordelijk is voor het verschil.

Moet je iedere zelfgemaakte kaars brandtesten?

Test iedere nieuwe combinatie van was, lont, formaat en toevoegingen voordat je dezelfde kaars in grotere aantallen maakt. Een mooi uiterlijk zegt niet automatisch dat een kaars ook goed en veilig brandt.